Χωριό Κούκλια

Το χωριό των Κουκλιών βρίσκεται στην περιοχή της Πάφου κι είναι χτισμένο σε υψόμετρο 85 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Μόλις 16 χιλιόμετρα μακριά από την πόλη της Πάφου, στα Κούκλια μπορεί κανείς να φτάσει μέσω του δρόμου F616, είτε από το B06 ή από τον δρόμο A06 και τον κεντρικό αυτοκινητόδρομο Λεμεσού – Πάφου.

Το χωριό βρίσκεται στο χώρο όπου βρισκόταν κάποτε το αρχαίο βασίλειο της Παλαίπαφου (παλιά Πάφος). Η Παλαίπαφος ήταν ένας από τους πιο φημισμένους χώρους προσκυνήματος του αρχαίου ελληνικού κόσμου, όπου βρισκόταν το Ιερό της Πάφιας Αφροδίτης. Οι ανασκαφές στο χωριό έχουν αποκαλύψει το περίφημο Ιερό της Παφίας Αφροδίτης, τα ερείπια των οχυρώσεων της Παλαίπαφου, το ύψωμα του νεκροταφείου καθώς και πολλούς τάφους. Πολλά αρχαία ευρήματα της περιοχής φυλάσσονται στο μουσείο του χωριού.

Όχι πολύ μακριά από το χωριό και λίγο πιο έξω από τη θάλασσα βρίσκεται ο επιβλητικός βράχος γνωστός ως «Πέτρα του Ρωμιού» ή Βράχος της Αφροδίτης και σηματοδοτεί το σημείο όπου – σύμφωνα με τον μύθο η Αρχαία Ελληνίδα θεά του έρωτα και της ομορφιάς, γεννήθηκε από τον αφρό της θάλασσας.

Η σημασία που κατείχαν τα Κούκλια ήταν επίσης μεγάλη κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, αφού την εποχή των Λουζινιανών ιδρύθηκε και λειτούργησε ένα κέντρο παραγωγής ζάχαρης στην περιοχή. Ως ένα από τα μόλις τρία μεσαιωνικά εργοστάσια παραγωγής ζάχαρης από ζαχαροκάλαμο στο νησί, η περιοχή των Κουκλιών ήταν πολύ σημαντική εφόσον είναι από τις λίγες περιοχές της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, που έχει διατηρήσει όλα τα σημαντικά λειτουργικά στοιχεία του εργοστασίου αυτού, επιτρέποντας έτσι στους ερευνητές και τους αρχαιολόγους να μελετήσουν εις βάθος την κατασκευή που επέζησε ανά τους αιώνες και να κατανοήσουν πώς λειτουργούσαν τα εργοστάσια ζάχαρης των Λεβαντίνων.

Ανάμεσα στις εκκλησίες του χωριού, οι πιο σημαντικές είναι αφιερωμένες στην Παναγία Οδηγήτρια και στον Απόστολο και Ευαγγελιστή Λουκά. Η πρώτη είναι μια σταυροειδής τύπου εκκλησία του 13ου αιώνα με τοιχογραφίες που χρονολογούνται από τον 15ο αιώνα. Η δεύτερη είναι η κεντρική εκκλησία του χωριού κι αξίζει να την επισκεφτείτε στις 17 Οκτωβρίου, όταν γίνεται ένα μεγάλο θρησκευτικό πανηγύρι προς τιμήν του Αγίου.

Το όνομα του χωριού πιστεύεται ότι προέρχεται από τη λέξη «κουβούκλιo», που σημαίνει «καμπίνα» από τους βυζαντινούς αξιωματούχους, οι οποίοι φρουρούσαν τους θαλάμους του αυτοκράτορα. Εκτός από τα αρχαία μνημεία του, το χωριό έχει γραφική και καταπράσινη όψη και παράγει διάφορα φρούτα κι άλλες καλλιέργειες.

Χωριό Κάθηκας

Το μικρό και παραδοσιακό αυτό χωριό της Πάφου βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 700 μέτρων και κατοικείται από τα αρχαία χρόνια. Προσφέρεται για αγροτουρισμό, λόγω του ήσυχου περιβάλλοντός του. Μόλις 23 χιλιόμετρα βόρεια της Πάφου, μπορείτε να φτάσετε στο χωριό ακολουθώντας τη διαδρομή Β7 και στη συνέχεια το δρόμο E711, ή παίρνοντας την παραλιακή διαδρομή E701, η οποία μετά από κάποιο σημείο μετατρέπεται σε E727 και στη συνέχεια το δρόμο E709.

Διατηρώντας την παραδοσιακή του γοητεία το χωριό έχει κατοικίες που χρονολογούνται περισσότερο από έναν αιώνα και χρησιμεύουν ως χαρακτηριστικά δείγματα της λαϊκής αρχιτεκτονικής, ενώ έχει επίσης πολλές παλιές και ενδιαφέρουσες εκκλησίες. Το μικρό καταφύγιο γαϊδουριών συμπληρώνει περαιτέρω τον αυθεντικό χαρακτήρα του χωριού.

Ο Κάθηκας είναι ένα από τα χωριά παραγωγής κρασιού στην περιοχής της Πάφου. Το όνομά του λέγεται ότι προέρχεται είτε από τον αρχικό ιδιοκτήτη, είτε από το ρήμα «να καθίσει»,  λόγω της αντίληψης ότι το χωριό όταν το αντικρίζει κανείς από απόσταση, φαίνεται ότι «κάθεται» σε μια επίπεδη τοποθεσία.

Το χωριό είναι γνωστό για το σπουδαία τοπικά έθιμα του Πάσχα, τα οποία οι επισκέπτες είναι ευπρόσδεκτοι να τα παρακολουθήσουν κατά τη διάρκεια της περιόδου του Ελληνικού Ορθοδόξου Πάσχα. Την Μεγάλη Παρασκευή συνηθίζεται να δραματοποιούν τα «Πάθη του Χριστού», όπου ο Πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου αναλαμβάνει το ρόλο του Ιησού και ηγείται της πομπής από το εκκλησάκι του Αγίου Ονουφρίου μέχρι την εκκλησία της Παναγίας Ευαγγελίστριας, με το υπόλοιπο χωριό να τον ακολουθεί. 

Χωριό Ίνεια

Το γραφικό χωριό Ίνεια βρίσκεται στην περιοχή της Πάφου στην ορεινή περιοχή της Λαόνας κι έχει μια εντυπωσιακή θέα προς την Χερσόνησο του Ακάμα. Μόλις 30 χιλιόμετρα βόρεια της Πάφου, οι επισκέπτες μπορούν να φτάσουν στην Ίνεια ακολουθώντας είτε τη διαδρομή Β7 και στη συνέχεια το E711 ή από το δρόμο E709 και στη συνέχεια τον F708.

Το χωριό παίρνει αρχικά το όνομά του από τη λέξη «οίνος» – η λέξη της αρχαίας Ελληνικής για το «κρασί» – ενώ ιστορικές πηγές την αναφέρουν και ως «Οίνεια» με την ορθογραφία της ονομασίας του χωριού να αλλάζει σταδιακά και να παίρνει τη σημερινή της μορφή με την πάροδο του χρόνου.

Χτισμένη ανάμεσα στα αμπέλια, η Ίνεια είναι ένα από τα αμπελουργικά χωριά της περιοχής και περιλαμβάνεται στη διαδρομή κρασιού Λαόνα-Ακάμα.

Το χωριό είναι επίσης γνωστό για την παραδοσιακή χειροτεχνία της καλαθοπλεκτικής, η οποία εξακολουθεί να εφαρμόζεται με την παραδοσιακή μέθοδο. Τα καλάθια εκτίθενται στο μουσείο, ενώ η εκπληκτική ομορφιά της περιοχής την καθιστά δημοφιλή για περιπάτους και φωτογράφιση και αποτελεί έμπνευση για πολλούς καλλιτέχνες.

 

Χωριό Επισκοπή

Το μικρό χωριό της Επισκοπής βρίσκεται στην περιοχή της Πάφου και είναι βυθισμένο σ΄ ένα όμορφο φυσικό περιβάλλον μ΄ ένα μοναδικό βραχώδες τραχύ τοπίο διάστικτο με αμπελώνες. Μόλις 11 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Πάφου, ο επισκέπτης μπορεί να φτάσει στην Επισκοπή από την έξοδο των Κονιών από τον κύριο κόμβο Πάφου-Λεμεσού (ακολουθώντας τη διαδρομή E710).

Το όνομα του χωριού προέρχεται από το γεγονός ότι χρησιμοποιόταν ως η έδρα του επισκόπου, εξού και η ονομασία «Επίσκοπος». Κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας ο Ορθόδοξος Επίσκοπος Πάφου είχε την έδρα του στο χωριό, μετά τη μετακίνηση του από την Πόλη Χρυσοχούς και τους διωγμούς των Ορθοδόξων από τους Λατίνους. Πριν από το γεγονός αυτό, το χωριό ήταν γνωστό ως «Κώμη».

Ο Άγιος Ιλαρίων ο Μέγας (291-371 μ.Χ.) – ο οποίος αποτελεί σημαντική θρησκευτική προσωπικότητα τόσο για τους Ορθόδοξους, όσο και για τη Ρωμαϊκή Καθολική Εκκλησία – πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του ως ερημίτης πάνω σ΄ ένα λόφο έξω από το χωριό, όπου βοήθησε επίσης πολλούς ανθρώπους θεραπεύοντας τους ή εκδιώκοντας τα κακά δαιμόνια από μέσα τους. Οι επισκέπτες μπορούν να δουν το κελί του αγίου και μπορούν επίσης να ανάψουν ένα κερί στην εκκλησία που χτίστηκε προς τιμήν του.

Η περιοχή είναι ένας παράδεισος για τους φυσιολάτρεις και ιδανικό για πεζοπορία και περπάτημα χάρη στα τέσσερα οργανωμένα μονοπάτια της φύσης και τον εκπληκτικό βράχο της Επισκοπής, έναν επιβλητικό μονόλιθο που φιλοξενεί σπάνιου είδους γεράκια. Χείμαρροι και παραπόταμοι από τον ποταμό της Έζουσας περνούν μέσα από το χωριό. Μπορείτε να βρείτε πληροφορίες σχετικά με το φυσικό περιβάλλον του χωριού στο Περιβαλλοντικό Κέντρο Επισκοπής.

Το χωριό είναι ιδανικό για αγροτουρισμό χάρη στα ήσυχα και καταπράσινα περίχωρά του.

Χωριό Κρήτου Τέρρα

Το γραφικό χωριό Κρήτου Τέρρα βρίσκεται στην περιοχή της Πάφου, σε υψόμετρο 470 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας κι είναι ένα από τα αμπελουργικά χωριά της περιοχής. Στο γραφικό τοπίο του καλλιεργούνται επίσης και διάφορα άλλα φρούτα και προϊόντα. Μόλις 45 χλμ. από το αεροδρόμιο της Πάφου, η Κρήτου Τέρρα είναι προσβάσιμη ακολουθώντας το δρόμο Β7 από την πόλη της Πάφου και στη συνέχεια το δρόμο E711.

Το χωριό επί Φραγκοκρατίας ήταν γνωστό ως «Κρήτου». Χαρακτηρίζεται ως «Critu» καθώς και «Terra» σε παλιούς χάρτες, ενισχύοντας την άποψη ότι αρχικά υπήρχαν δύο διαφορετικά χωριά, που τελικά συγχωνεύτηκαν σ΄ ένα.

Η κύρια εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στην Παναγία της Χρυσελεούσας, ενώ η σημαντική ανακαινισμένη εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης βρίσκεται περίπου 3 χλμ. από το χωριό και λειτουργεί μια φορά τον χρόνο την ημέρα της Αγίας Αικατερίνης.

Οι ντόπιοι της Κρήτου Τέρρα είναι επίσης περήφανοι για την ιστορία του χωριού, εφόσον είναι η γενέτειρα του Χατζηγεωργάκη Κορνέσιου – του πιο σημαντικού Δραγομάνου της Κύπρου – καθώς και για το γεγονός ότι το χωριό είχε το πρώτο «καζίνο» του νησιού κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Κυριαρχίας τον 19ο αιώνα. Μέσα στο κτίσμα του καζίνο υπάρχουν σπάνιες τοιχογραφίες λαϊκής τέχνης, που απεικονίζουν θέματα εμπνευσμένα από δημοφιλείς μύθους.

Χωριό Πάνω Αρόδες

Το χωριό Πάνω Αρόδες βρίσκεται στην περιοχή της Πάφου, περίπου 23 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της πόλης της Πάφου, σε μια εντυπωσιακή θέση στο οροπέδιο της Λαόνας. Με υψόμετρο 590 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας, το χωριό βρίσκεται στην άκρη του Εθνικού Δρυμού του Ακάμα και οδηγεί στο εκπληκτικό Φαράγγι του Άβακα και στην παραλία. Οι επισκέπτες μπορούν να φτάσουν στο χωριό ακολουθώντας τη διαδρομή Β07, η οποία μετά μετατρέπεται σε E711 και στη συνέχεια τους δρόμους E715 και το Ε09, είτε ακολουθώντας τη διαδρομή E701 και E709.

Βυθισμένο σ΄ ένα τοπίο αμπελώνων και περιβολιών, το χωριό είναι ήσυχο και πράσινο και δημοφιλές για περιπάτους, όπου οι επισκέπτες μπορούν να ανακαλύψουν τη χλωρίδα και την πανίδα της περιοχής, καθώς και τους στενούς του δρόμους με τα παραδοσιακά πέτρινα σπίτια.

Το χωριό είναι επίσης σημαντικό από θρησκευτικής άποψης χάρη στην κεντρική εκκλησία του, η οποία θεωρείται από μερικούς ως η μοναδική εκκλησία στον κόσμο που αφιερώθηκε στον Άγιο Καλανδίωνα, ο οποίος είναι και ο πολιούχος άγιος του χωριού.

Το γειτονικό χωριό Κάτω Αρόδες ήταν κυρίως τουρκοκυπριακό μέχρι και την τουρκική εισβολή του 1974. Έκτοτε έχει εγκαταλειφθεί σε μεγάλο βαθμό.

Χωριό Φύτη

Το χωριό Φύτη βρίσκεται στην περιοχή της Πάφου σε μέσο υψόμετρο 680 μέτρων. Υπήρχε από τα μεσαιωνικά χρόνια και διατηρεί τόσο την παραδοσιακή λαϊκή αρχιτεκτονική του όσο και τις τοπικές βιοτεχνίες, συμπεριλαμβανομένων των χειροποίητων υφαντών. Η Φύτη βρίσκεται μόλις 25 χλμ. βορειοανατολικά της Πάφου και 20 χλμ. νοτιοανατολικά της Πόλης Χρυσοχούς. Οι επισκέπτες μπορούν να φτάσουν στο χωριό ακολουθώντας το δρόμο B07 και στη συνέχεια το δρόμο E712.

Δεδομένου ότι είναι το κύριο κέντρο υφαντικής της περιοχής της Πάφου, τα υφαντά του χωριού είναι γνωστά στους ντόπιους ως «Φυθκιώτικα» και διακρίνονται τόσο για την ποικιλία των σχεδίων τους, όσο και για τα πλούσια και ζωηρά χρώματά τους. Το Μουσείο του χωριού με τα παραδοσιακά υφαντά παρουσιάζει την τέχνη της υφαντικής και αποτελεί ένα από τα κύρια σημεία ενδιαφέροντος του χωριού.

Άλλα ενδιαφέροντα αξιοθέατα περιλαμβάνουν μια σειρά από παραδοσιακές βρύσες και την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, που βρίσκεται στην πλατεία του χωριού και διαθέτει ένα όμορφο και καλά διατηρημένο τέμπλο του 19ου αιώνα.

Χωριό Βάσα Κοιλανίου

Το γραφικό χωριό Βάσα Κοιλανίου βρίσκεται στην Επαρχία Λεμεσού, σε υψόμετρο 750 μέτρων στην οροσειρά του Τροόδους και σε απόσταση μόλις 35 χιλιομέτρων από την πόλη της Λεμεσού. Στο χωριό οδηγεί ο δρόμος E601.

Η Βάσα Κοιλανίου είναι ένα από τα χωριά παραγωγής κρασιού της περιοχής του Τροόδους και γνωστό από την αρχαιότητα για τα αμπέλια του και τα κρασιά υψηλής ποιότητας.

Το όνομά του προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «Βάσα», που σημαίνει δασική έκταση και συνδέεται με το γύρω τοπίο του χωριού. Το χωριό διατηρεί την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του ασβεστόλιθου, τα πλακόστρωτα σοκάκια και τον παλιό αμπελουργικό εξοπλισμό του, στον οποίο συμπεριλαμβάνονται οι παλιές πρέσες κρασιού και ζιβανίας, το οποίο είναι ένα δυνατό οινοπνευματώδες ποτό.

Τα αξιοθέατα περιλαμβάνουν το Μουσείο Εκπαίδευσης, το Μουσείο Ζιβανίας, το Εκκλησιαστικό Μουσείο, ένα οινοποιείο, την κεντρική εκκλησία του χωριού, την Γέφυρα της Γερόβρυσης κι ένα μικρό μονοπάτι της φύσης κοντά στο χωριό.

Στα μέσα Σεπτεμβρίου το χωριό γιορτάζει τη συγκομιδή του σταφυλιού με Φεστιβάλ, όπου οι επισκέπτες μπορούν να παρακολουθήσουν τους ντόπιους να παρασκευάζουν παραδοσιακά εδέσματα από χυμό σταφυλιών και να δοκιμάσουν επίσης τα παραδοσιακά προϊόντα. Υπάρχει επίσης ένα πρόγραμμα παραδοσιακής μουσικής και τραγουδιών, καθώς και δοκιμή κρασιών.

Χωριό Φοινί

Το Φοινί βρίσκεται στην Επαρχία Λεμεσού, σε υψόμετρο 920 μέτρων στην οροσειρά του Τροόδους και σε απόσταση μόλις 44 χιλιομέτρων από την πόλη της Λεμεσού. Οι επισκέπτες μπορούν να φτάσουν σ’ αυτό ακολουθώντας τους δρόμους Β8, E802 και στη συνέχεια  F804, είτε ακολουθώντας τους δρόμους Β8, F825 και στη συνέχεια F804.

Το Φοινί θεωρείται ότι είναι μια από τις ομορφότερες περιοχές του νησιού, χάρη σε ένα γραφικό καταρράκτη, τις συστάδες των πεύκων και το δάσος του.

Το χωριό πιστεύεται ότι πήρε το όνομά του είτε απ΄ ένα Φράγκο φεουδάρχη, τον Juan De Fejniu, είτε από την ελληνική λέξη «Φοίνικας», ή από τον καρπό «Φοινίκι». Τα κύρια προϊόντα του είναι φρούτα, κρασί και ξηροί καρποί, ενώ είναι επίσης γνωστό για αγγειοπλαστική, τα παραδοσιακά έπιπλα και για το τοπικό γλυκό «Λουκούμι».

Τα αξιοθέατα περιλαμβάνουν το Πηλαβάκειο Μουσείο – ένα ιδιωτικό μουσείο λαϊκής τέχνης – εργαστήρια παρασκευής λουκουμιών και αγγειοπλαστικής και την κύρια εκκλησία του χωριού που είναι αφιερωμένη στον Τίμιο Σταυρό. Στην είσοδο του χωριού υπάρχει μια παλιά βρύση, ενώ κοντά στο χωριό βρίσκονται οι πανέμορφοι καταρράκτες της Χαντάρας.

Το χωριό πραγματοποιεί ένα τοπικό Πανηγύρι την πρώτη Κυριακή του Αυγούστου, κατά τη διάρκεια του οποίου στήνεται ένα παραδοσιακό παζάρι στο κέντρο του χωριού με τοπικά προϊόντα, όπως λουκούμια, κεραμικά και φρέσκα φρούτα, ενώ υπάρχει επίσης ένα πρόγραμμα παραδοσιακής μουσικής και τραγουδιών. Το χωριό γιορτάζει επίσης τον τρύγο του σταφυλιού με τη διοργάνωση Φεστιβάλ κάθε Σεπτέμβριο.

Χωριό Πισσούρι

Το όμορφο χωριό Πισσούρι βρίσκεται στην Επαρχία Λεμεσού κι είναι χτισμένο σε μια καταπράσινη πλαγιά σε απόσταση μόλις 3 χιλιομέτρων από το Ακρωτήριο Άσπρο, και προσφέρει εκπληκτική θέα σε βουνό και θάλασσα. Το Πισσούρι απέχει μόλις 30 χιλιόμετρα από την πόλη της Λεμεσού, κι ο επισκέπτης μπορεί να φτάσει εκεί ακολουθώντας τον δρόμο Α6 ή τον δρόμο Β6.

Υπάρχουν διάφορες εκδοχές σχετικά με την προέλευση του ονόματος του χωριού, συμπεριλαμβανομένης της εκδοχής ότι προέρχεται από τη ρητίνη («Πίσσα») των πεύκων που αφθονούσαν στην περιοχή κατά τη Βυζαντινή Περίοδο και κατά την Περίοδο της Φραγκοκρατίας. Αρχικά ήταν γνωστό ως «Πισέρι» και αναφέρεται επίσης ως «Πισσούρι» στους παλιούς χάρτες.

Το χωριό κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα ήταν ένα μικρό λιμάνι απ΄ όπου εξάγονταν χαρούπια κι έχουν διατηρηθεί λιθόκτιστες αποθήκες χαρουπιών, οι οποίες τώρα μετατράπηκαν σε εστιατόρια και κατοικίες. Σήμερα είναι γνωστό σε τοπικό επίπεδο για το παραδοσιακό χαλλούμι καθώς επίσης και για τα γλυκά πράσινα σταφύλια χωρίς κουκούτσια, την ποικιλία «σουλτανίνα».

Κάθε Σεπτέμβριο διοργανώνεται μια γιορτή προς τιμήν του Αγίου Ανδρέα, ενώ οι άλλες ετήσιες καλοκαιρινές και πασχαλινές εκδηλώσεις πραγματοποιούνται τόσο στην πλατεία του χωριού, όσο και στο υπαίθριο αμφιθέατρο.

Η περιοχή της παραλίας στον Κόλπο του Πισσουρίου έχει εξελιχθεί σ΄ ένα δημοφιλές τουριστικό θέρετρο και προσφέρει την ευκαιρία στον επισκέπτη να απολαύσει θαλάσσια σπορ και πεζοπορία στην γραφική παραλία με τη λεπτή χρυσή άμμο, τα πολύχρωμα βότσαλα και τα καθάρια κρυστάλλινα νερά. Το όμορφο φυσικό περιβάλλον περιλαμβάνει τα εντυπωσιακά λευκά βράχια του Ακρωτηρίου Άσπρο και υπάρχουν πέντε δημόσια μονοπάτια για εύκολη πρόσβαση και εξερεύνηση της περιοχής.

Το θέρετρο διαθέτει επίσης μια μεγάλη ποικιλία καταλυμάτων, συμπεριλαμβανομένων πολυτελών ξενοδοχείων, εστιατορίων που σερβίρουν μια ποικιλία από πιάτα απ΄ όλο τον κόσμο, καθώς και καταστήματα.

Ο Κόλπος του Πισσουρίου είναι επίσης ιδιαίτερα δημοφιλής στους ντόπιους, οι οποίοι επισκέπτονται το θέρετρο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, ενώ το χωριό είναι δημοφιλές καθόλη τη διάρκεια του χρόνου.