Wioska Kato Pyrgos

Chociaż wioska Kato Pyrgos leży w okręgu Nikozja, to z powodu inwazji tureckiej w 1974 roku można się do niej dostać jedynie przez region Pafos, jadąc autostradami A1 i A6. Po przyjeździe do Pafos należy jechać drogą B7, a następnie E704, aby znaleźć wioskę w sercu pięknego regionu Tylliria.

Zbudowana u północnych podnóży Troodos miejscowość, w wyjątkowy sposób łączy wybrzeże ze zboczami wzgórz, a otoczenie plaży i gór – w połączeniu ze świeżymi rybami, które pochodzą ze schroniska rybackiego w wiosce – sprawia, że jest to popularny kurort wakacyjny.

W miejscowości znajduje się również historyczna i ważna kaplica Matki Boskiej (Panagia tis Galoktistis), w której znajdują się hagiografie z XII i XIV wieku. Legenda mówi, że kaplica została zbudowana z mleka (z gr. galoktistis) po tym, jak Matka Boska wysłuchała modlitw mieszkańców wioski o uzdrowienie ich chorych owiec.

Na placu wiejskim rośnie stary dąb z 1898 roku, który ma ponad 20 m wysokości. Na pobliskich polach uprawia się różne owoce, a szczególną sławą cieszą się brzoskwinie z Pyrgos. Kato Pyrgos jest również znane jako jeden z głównych producentów naturalnego węgla drzewnego na wyspie.

Wioska Katydata

Do małej wioski Katydata, położonej w dystrykcie Nikozja, 56 km od stolicy, można dojechać drogą B9 w kierunku górzystego regionu doliny Solea.

Przez wioskę przepływają dwie rzeki: Karkotis i Setrahos, które nadają jej nazwę, pochodzącą od słów „kato” (pod) i „ydor” (woda). Nazwa ta przetrwała przez wieki; w średniowieczu nazywano ją Cattidata.

Główny kościół jest poświęcony Agios Ioannis Theologos i został zbudowany w 1870 oku. na miejscu ruin starszego kościoła.

Pobliska kopalnia miedzi Skouriotissa jest eksploatowana od starożytności i była –  nadal jest – największą na wyspie. Obecnie jest to jedyna czynna kopalnia na Cyprze, która wciąż produkuje katody miedziane. W pobliżu znajduje się również interesujące muzeum górnictwa, które prezentuje działalność górniczą na tym terenie.

Wioska Gourri

Mała górska wioska Gourri, położona w dystrykcie Nikozja, zaledwie 36 km od stolicy, leży u podnóża lasu górskiego Machairas – w rejonie Pitsilia – i można do niej dojechać drogą E903, a następnie E904.

Istnieją różne wersje powstania wioski i jej nazwy. Jedna z nich mówi, że została założona około 800 roku, a swoją nazwę wzięła od klanu Kourries, który władał wschodnią stroną góry, inna zaś, że pochodzi ona od frankijskiego władcy feudalnego Jakuba de Gourr.

Oprócz urokliwego charakteru i malowniczych widoków, w wiosce znajduje się również ciekawe Muzeum Sztuki Ludowej, otwarte w 2015 roku, a także kościół Agios Georgios. Według starożytnej inskrypcji we wnętrzu kościoła, jego inauguracja odbyła się 24 maja 1898 roku, natomiast fragmenty ikonostasu pochodzą z 1906 roku.

Odwiedzając Gourri warto skorzystać z okazji i kupić miejscowe, tradycyjnie wyrabiane słodycze i przetwory, w tym domowe marmolady i „glyka tou koutaliou” (owoce i warzywa konserwowane w syropie), przygotowywane przez miejscowe gospodynie. W odległości krótkiej jazdy samochodem znajduje się malownicza wioska Fikardou i klasztor Machairas.

Wioska Fikardou

Wioska Fikardou, położona w dystrykcie Nikozja, znajduje się na wysokości 900 m n.p.m. w regionie Pitsilia. Do tego historycznego miejsca można dojechać drogą E903, a następnie E904, docierając w końcu do tej zacisznej i idyllicznej wioski.

Uważa się, że nazwa wioski pochodzi od greckiego słowa „jama uciekinierów” (gr. figa andron) – od uciekinierów zwerbowanych przez dwa dominujące klany, które kontrolowały region w latach 400-800.

Obecnie prawie opustoszała wioska została uznana w 1978 przez Ministerstwo Zabytków za starożytny zabytek, a w 1987 roku otrzymała nagrodę Europa Nostra. Wioska została starannie odrestaurowana, aby zachować XVIII-wieczne domy z niezwykłą stolarką i architekturą ludową. Dwa z nich – Dom Katsiniorosa i Dom Achilleasa Dimitrisa – są obecnie własnością Ministerstwa Zabytków i zostały przekształcone w muzea, w których eksponowane są wiejskie przedmioty i przedstawione jest życie na wsi w dawnych latach.

Po zwiedzeniu wioski na turystów czeka tradycyjne cypryjskie powitanie w uroczej kawiarence, a klasztor Machairas oddalony jest o mniej niż 15 minut drogi.

GPS coordinates: Lat: 34.95927 Lon: 33.171481

Wioska Agros – dystrykt Limassol (Lemesos)

Agros leży na wysokości 1100 m n.p.m. w paśmie górskim Troodos, w regionie Pitsilia w dystrykcie Limassol.

Układ tej malowniczej wioski przypomina teatr, a otaczające ją góry sprawiają, że Agros leży w przepięknej okolicy z panoramicznymi widokami na lasy, co czyni ją idealnym miejscem dla agroturystyki. Zachowała swój tradycyjny charakter i zwyczaje, uprawia się tu wiele różnych owoców
i warzyw.

Wioska słynie z uprawy róż, produkcji wędlin (kiełbas, Lountza i Hiromeri), domowych marmolad i słodyczy. Zwiedzający mogą zapoznać się z tymi tradycyjnymi praktykami w lokalnych warsztatach, gdzie odbywa się destylacja olejku różanego, produkcja słodyczy i przetwarzanie mięsa.

Wioska Avgorou (dystrykt Famagusta)

Wioska Avgorou, położona w dystrykcie Famagusta, jest jedną z „wiosek czerwonej ziemi” (Kokkinochoria), które słyną z produkcji rolnej. Dzięki bogatej w minerały, charakterystycznej czerwonej ziemi, uprawia się tu smaczne ziemniaki, aromatyczne warzywa i soczyste owoce cytrusowe.

Miejscowość ma starożytną przeszłość, a jej nazwa pochodzi od łaźni króla Evagorasa – króla starożytnego miasta-państwa Salamis – ze znaleziskami pochodzącymi z późnej epoki brązu (1600–1200 rok p.n.e.). W związku z tym w mieście znajduje się wiele ciekawych, starych budynków i zabytkowych kościołów, w tym kościół Apostołów Piotra i Pawła oraz klasztor Agios Kendeas.

Na cześć świętych co roku odbywają się dwa ważne festiwale religijne: 29 czerwca (święto Apostołów Piotra i Pawła) i 6 października (święto klasztoru Agios Kendeas). Odwiedzający mogą wziąć udział

w tradycyjnych uroczystościach, na które składają się stragany, występy artystyczne oraz lokalne potrawy i napoje.

Innymi ciekawostkami w wiosce są Muzeum Etnograficzne, które przedstawia codzienne życie mieszkańców wioski w przeszłości, oraz doroczny Festiwal Ziemniaka w lipcu, który upamiętnia obfite zbiory tego najsłynniejszego produktu rolnego.

Drouseia village

Położona w regionie Pafos, urocza mała wioska Drouseia znajduje się na wysokości 630 metrów w górzystym obszarze Laona, a jej nazwa pochodzi od chłodnej bryzy, która niesie się z półwyspu Akamas, pochodzącej od greckiego słowa oznaczającego “chłodny” (“drosera”).

Zaledwie 30 km od Pafos i 10 km od Polis można dojechać trasą B7, a następnie E711 lub E709, a następnie F708.
Tradycyjny charakter wioski jest zachowany dzięki kamiennym domom z rzeźbionymi drzwiami i oknami oraz wąskim, krętym uliczkom, z których roztaczają się wspaniałe widoki na wzgórza i wybrzeże. Spokojne i tradycyjne otoczenie sprawia, że Drouseia jest idealna do uprawiania agroturystyki, a zakwaterowanie jest dostępne w wielu małych hotelach, a także w samych kamiennych domach.

Tawerny w wiosce są również znane lokalnie z doskonałej kuchni cypryjskiej i ciepłego rodzinnego powitania, jakie zapewniają.
Oprócz pięknych widoków, w wiosce znajduje się starożytny klasztor Agios Georgios Nikoxilitis, który został zbudowany w XV wieku i został odbudowany w 1923 roku po tym, jak został zniszczony przez pożar.
 

Wioska Athienou (dystrykt Larnaka)

Wioska Athienou, położona w regionie Larnaka, to duża społeczność znajdująca się w połowie drogi między miastem Nikozja (38 km) a miastem Larnaka (33 km). Można do niej dojechać trasą A3 i B17 lub trasą A2 i B2.

Athienou jest zamieszkiwane od neolitu i stanowi kontynuację starożytnego miasta-królestwa Golgoi.

Wioska słynie z pysznego, tradycyjnego chleba – znanego lokalnie jako Athienitiko – i wypieków,

a także z produktów mlecznych, których produkcję można obserwować.

Do innych ciekawych zabytków należy stanowisko archeologiczne Athienou-Malloura, Muzeum Miejskie Kallinikeio (w którym eksponowane są również znaleziska ze stanowiska Malloura) oraz kilka starych, odrestaurowanych budynków, w tym tradycyjny młyn do mielenia mąki.

Kościoły w Athienou: Panagia Chryseleoussa, Agios Fokas i Agios Georgios są szczególnie godne uwagi ze względu na swoje historycznie ważne ikony i freski.

Wioska Anogyra (dystrykt Limassol)

Urokliwa wioska Anogyra, położona w dystrykcie Limassol, znajduje się na wysokości 170 m n.p.m.

i jest oddalona o zaledwie 45 km od miasta Limassol. Do wioski można dojechać trasą A6, a następnie F607.

Anogyra była niegdyś głównym plantatorem karobu i słynie z tradycyjnego słodkiego wyrobu Pasteli, który jest produkowany z syropu karobowego i wytwarzany tradycyjnymi metodami wyłącznie w tej wiosce.

Historia wsi sięga epoki neolitu, a jej nazwa może pochodzić od rośliny „anagyris” (która rośnie we wsi) lub od tego, że dzisiejsza wieś stanowiła górną („ano”) część wsi znanej niegdyś jako „Gyroi”.

Do ciekawych miejsc w wiosce należą muzea Pastelli, Muzeum Sztuki Ludowej, kościół Timios Stavros (Świętego Krzyża) oraz winiarnia. Wioska jest także doskonałym miejscem do uprawiania agroturystyki.

Święto wyrobu pasteli jest obchodzone co roku we wrześniu podczas Festiwalu Pasteli, podczas którego słodycze są wyrabiane w tradycyjny sposób, a towarzyszy temu spożywanie lokalnych potraw i program rozrywek folklorystycznych.

Wioska Evrychou

Wioska Evrychou, położona w dystrykcie Nikozja, jest rolniczym centrum regionu Solea. Do wioski, położonej około 50 km na południowy zachód od Nikozji, można dojechać drogą B10, a następnie B9, prosto do serca doliny Solea.

Jej zielony krajobraz jest usiany małymi strumieniami, które spływają ze zboczy w kierunku doliny Karkotis, porośniętej różami skalnymi, terebintami, przymiotnem białym i sosnami. Chociaż miejscowość jest ważnym producentem wielu rodzajów owoców, najbardziej znana jest z jabłek.

Evrychou zachowuje swój tradycyjny charakter dzięki starym domom wykonanym z miejscowego kamienia, ze spadzistymi dachami pokrytymi dachówką i drewnianymi balkonami. Wśród wiejskich kościołów najbardziej godne uwagi są Agios Georigios i Agia Marina. Koniecznie trzeba też zobaczyć stare młyny wodne w wiosce Młyn Styllis (ang. Mill of Styllis), które stanowią doskonały przykład cypryjskiej architektury ludowej.

Wyjątkową atrakcją wioski jest Muzeum Kolei Cypryjskich, które mieści się w starym dworcu kolejowym. Eksponowane są tu oryginalne dokumenty, rysunki, zdjęcia i różne przedmioty związane z nieistniejącym już systemem kolei cypryjskich, a także modele w skali 1:1 głównych stacji i taboru kolejowego.