Limassol – Ukryte skarby religii

Drugi szlak w rejonie Limassol rozpoczyna się od Pano Polemidia i kościoła Αgia Anastasia, który jest skupiskiem dwóch oddzielnych kościołów z freskami z XV i XVII wieku.

We wsi Monagri znajduje się wiele ważnych kościołów, takich jak klasztor Panagia tis Amasgou z doskonałymi przykładami fresków z XII, XIII i XVI wieku. Klasztor Archanioła na zachód od wioski Monagri został zrekonstruowany. Kościół Αgios Georgios, również w Monagri, jest kościołem parafialnym wioski i posiada freski z XV wieku.

Klasztor Timios Stavros, we wsi Kouka, pochodzi z XII wieku i jest jedynym budynkiem spośród szeregu zabudowań klasztornych, który zachował się do dziś.

Ostatnim przystankiem na tym szlaku jest klasztor Timios Prodromos w Mesa Potamos; data jego założenia nie jest znana, ale został niedawno zrekonstruowany i zachowały się w nim freski z XV wieku.

Całkowita długość trasy: 56 km.

Limassol – Modlitwa wśród winorośli

Szlak ten rozpoczyna się w Cypryjskim Muzeum Średniowiecznym, które znajduje się w zamku Limassol i dzięki swoim eksponatom obejmuje okres około 1500 lat. Następnym przystankiem jest kościół Agios Efstathios w Kolossi, pochodzący z XII wieku, w którego wnętrzu zachowały się ważne freski z XV wieku.W wiosce Erimi znajduje się kościółek z XV-XVI wieku, pod wezwaniem Panagia Chrysopolitissa, z wciąż zachowanymi w jego wnętrzu freskami.

W malowniczej wiosce Omodos znajduje się klasztor Timios Stavros, który – zgodnie z tradycją – został założony przez Agia Eleni (św. Helenę), i to właśnie tutaj przechowywany jest Agios Kannavos – kawałek liny, którą Jezus Chrystus został przywiązany do krzyża.

Kościół Agia Mavri, znajdujący się w Koilani, był kiedyś małym klasztorem, natomiast kościół. Monogenous jest drugim kościołem parafialnym Koilani i pochodzi z XVII wieku. W kościele Panagia znajduje się również Muzeum Sztuki Kościelnej w Koilani.

Ostatnim przystankiem na tej trasie jest kościół Τimios Stavros we wsi Kouka, pochodzący z XII wieku, w którym zachowały się freski z XIV i XV wieku.

Całkowita długość trasy: 72 km.

Larnaka – Przebłyski chwalebnej wiary

Na lokalnym szlaku w Larnace pierwszym przystankiem jest kościół Αgios Lazaros oraz znajdujące się w nim Muzeum Sztuki Sakralnej, ponieważ stanowią one dwa z najważniejszych zabytków Cypru.

W Kiti znajduje się kościół Panagia tis Aggeloktistis – bardzo ważne muzeum bizantyjskie, w którym znajduje się łuk starochrześcijańskiego kościoła z mozaiką z VI wieku w jego wnętrzu.

Kierując się w stronę Kato Lefkara, trasa prowadzi od kościoła Archanioła Michała, z pięknymi freskami z XII i XV wieku. Kościół Τimios Stavros w Pano Lefkara znajduje się w miejscu, które styka się wizualnie z klasztorem Stavrovuni, a w jego wnętrzu znajduje się srebrny krzyż upamiętniający biskupa Amathous. Choć nie wiadomo, kiedy został zbudowany, pewne jest, że klasztor Agios Minas w Vavla został reaktywowany po 1965 roku, kiedy to stał się klasztorem żeńskim.

W Choirokoita znajdują się ruiny klasztoru należącego niegdyś do templariuszy, a później do joannitów, natomiast w kościele Panagia tou Kampou zachowały się cenne freski.

Pyrga jest ostatnim przystankiem na tym szlaku i daje możliwość zobaczenia klasztoru Stavrovuni – męskiego klasztoru o surowej regule, średniowiecznej kaplicy oraz kościoła Agia Marina.

Całkowita długość trasy: 73 km.

Larnaka – Ammochostos – The byzantine jewels on the eastern coast

Trasa rozpoczyna się w Larnace (Larnaka), a konkretnie od kościoła Αgiosa Lazarosa i Muzeum Klerykalnego w Larnace – dwóch bardzo ważnych zabytków sakralnych.

W Sotirze trasa wiedzie od kościoła Μetamorfoseos tou Sotiros (Przemienienia Pańskiego), kościoła cmentarnego z ostatnich lat panowania weneckiego, oraz od kościoła Αgios Mamas z mniej więcej tego samego okresu, w którym znajduje się kilka fresków.

W regionie Hortakia znajduje się kościół Αgiosa Georgiosa Hortakiona, który wyróżnia się dobrymi proporcjami, chociaż jego freski, które zostały uratowane, są bardzo nieliczne. W tej samej okolicy zwiedzający mogą zobaczyć kościół Panagia Hortakion, którego początki sięgają XV wieku.

W Paralimni trasa prowadzi nas do kościoła Αgiosa Georgiosa, znajdującego się w centrum miasta i zbudowanego w XIX wieku. Obok kościoła Agios Georgios znajduje się kościół Panagia-Agia Anna, dwunawowy kościół, którego budowę szacuje się na XIV wiek. We wnętrzu znajduje się również niewielkie Muzeum Kościelne. Bardzo ważnym przystankiem na tej trasie jest Klasztor Agia Napa – zbudowany w XIV wieku – które jest jednym z najważniejszych miejsc interesujących, a jednocześnie związanych z poetą Georgiosem Seferisem.

Całkowita długość trasy: 76 km.

Nikozja (Lefkosia) – Klejnoty religijne 3

Szlak ten, trzeci w Nikozji, zaczyna się w Kato Deftera w grocie Panagia tis Chrysospiliotissa z freskami z XIV wieku, gdzie 15 sierpnia odbywa się wielki festiwal.

W Politiko zwiedzający zobaczą klasztor żeński Agios Irakleidios, który może opowiedzieć całą historię Kościoła prawosławnego. Kolejnym przystankiem na trasie jest znany klasztor Panagia tu Machaira. Zwiedzający mają okazję zobaczyć jeden z najważniejszych klasztorów na Cyprze – zbudowany w XII wieku z funduszy cesarzy bizantyjskich.

Fikardou można podziwiać architekturę ludową wioski, w całości uznanej przez UNESCO za zabytek.Palaichori trasa prowadzi od kościoła Panagia tis Chrysopantanassas, znajdującego się w centrum wioski, do Muzeum Sztuki Sakralnejpołożonego w jego pobliżu.

W Agrokipii, na ostatniej części szlaku, znajduje się kościół klasztoru Agios Panteleimonas Acheras z ciekawymi ikonami i rzeźbionym w drewnie ikonostasem, charakterystycznym dla sztuki kościelnej pod panowaniem tureckim.

Całkowita długość trasy: 73 km.

Nikozja (Lefkosia) – Klejnoty religijne 2

Drugi szlak w Nikozji rozciąga się na obszar dystryku Nikozjai rozpoczyna się od Peristerony i kościoła Agion Varnava i Ilarion. Cechą charakterystyczną tego kościoła jest pięć kopuł, z fresków i ikon zachowały się tylko niektóre dzieła z XII i XV wieku. Nieco dalej na południe znajduje się kościół Αgia Varvara, który pochodzi z XVI wieku, z czasów panowania weneckiego.

Kolejny przystanek to kościół Panagia tis Asinou w Nikitari, jeden z 10 kościołów wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Trasa prowadzi przez Galatę i kościół Panaga tis Poditou, który również znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Kolejna wizyta w wiosce Galata to wizyta w kościele Michała Archanioła lub Theotokos, a następnie w kościele Agios Sozomenos, który został zaproponowany do wpisania na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Szlak kończy się w Kakopetrii, w Agios Nikolaos tis Stegis, kościele z XIII wieku, który jest już jednym z 10 cypryjskich obiektów światowego dziedzictwa UNESCO.

Całkowita długość trasy: 149 km.

Monastycyzm – siła wiary (E)

Szlak ten przebiega przez okręg Pafos, gdzie znajduje się wiele klasztorów i pustelni, takich jak Egkleistra, (schronienie wykute w skale) Ajos Neofitos.

Trasa: Tala – Panagia – Statos – Κuklia – Pano Archimandrita.

W Enklistrze Agios Neofitos, zbudowanej obok eremu Agios Neofitos – cypryjskiego pustelnika – znajdują się wspaniałe freski z XII wieku, niektóre z nich wykonane przez Theodorosa Apsevdisa, malarza z Konstantynopola.

W pobliżu Panagi leży inny duży klasztor Pafos, Panagia Chrysorogiatissa, z bardzo dobrze zachowanymi budynkami z czasów panowania tureckiego. W Moni znajduje się również Muzeum Sztuki Sakralnej, w którym zgromadzono skarby klasztoru. Kierując się na południe, zwiedzający natkną się na klasztor Agios Nikolaos, znany również jako Święty Klasztor lub Klasztor Świętych (Ton Iereon), zbudowany w X wieku. Tradycja głosi, że z tego klasztoru wyruszył Agios Nikolaos.

W Kuklii znajdują się dwie pustelnie, z których jedna nazywana jest starą Enkleistrą Agos Neofitos.

Zabytki: Klasztor/Egkleistra Agios Neophytos, Τala – Klasztor Panagia Chrysorogiatissa, Panagia – Klasztor Agios Nikolaos, Statos – “Stara Egkleistra” pustelnia, Κouklia i pustelnia Agion Pateron, Pano Archimandrita.

Całkowita długość trasy: 100 km.

Monastycyzm – siła wiary (D)

Obszar Limasol jest bardzo ważny z punktu widzenia historii Bizancjum i jego sztuki, ale szczególne znaczenie ma jego związek z monastycyzmem. Obecnie w okręgu Limasol zachowało się jedynie 12 klasztorów, z których dziewięć jest zamieszkanych przez mnichów lub mniszki.

Trasa: Akrotiri – Omodos – Monagri – Lefkara – Μesa Potamos – Apsiou – Kellaki i Agios Athanasios.

W pobliżu Akrotiri znajduje się najstarszy klasztor w okręgu, poświęcony Agios Nikolaos, choć bardziej znany jest jako Monastiri Agios Nikolaos ton Gaton (klasztor św. Mikołaja od Kotów). Szacuje się, że klasztor został założony w IV wieku przez Agia Eleni (św. Helena). Św. Helena jest również związana
z powstaniem wielu innych klasztorów, takich jak klasztor Timios Stavros w Omodos, gdzie przechowywany jest fragment liny, którą przywiązano Jezusa Chrystusa do krzyża. W klasztorze w Omodos znajdują się najlepiej wyrzeźbione w drewnie plafony na Cyprze. Klasztor w Anogyrze, opuszczony, jest starochrześcijański.

Zabytki: klasztor Agios Nikolaos “ton Gaton”, Akrotiri – klasztor Timios Stavros, Omodos – klasztor Timios Stavros, Anogyra – klasztor Panagia tis Amasgous i klasztor Archanioła Michała, Monagri – klasztor Agios Georgios tou Alamanou, Lefkara – klasztor Timios Prodromos, Mesa Potamos – klasztor Panagia tis Amirous, Apsiou – klasztor Panagia tis Zoodochou Pigis tou Glossa, Κellaki i kościół Panagia tis Sfalaggiotissas, Agios Athanasios.

Monastycyzm – siła wiary (C)

Wyruszając z Nikozji (Lefkosia) i kierując się w stronę Kato Deftera, zwiedzający mają okazję odwiedzić pustelnię Panagia tis Chrysospiliotissas, a następnie, jadąc w kierunku wioski Pera Chorio, kościół Agion Apostolon.

Trasa: Nikozja – Kato Deftera – Pera Chorio – Dali – Agios Sozomenos.

Ta trasa jest najkrótsza, co nie oznacza, że ma mniejsze znaczenie. W Dali, w kościele Agios Dimitrianos znajdują się wspaniałe freski z 1317 roku. W Agios Sozomenos, oprócz kościoła zbudowanego pod panowaniem tureckim, znajduje się jeszcze jeden, w stylu francusko-bizantyjskim, poświęcony Agios Mamas, który jest jednak niedokończony.

zabytki: pustelnia Panagia Chrysospiliotissa, Kato Deftera – kościół Agion Apostolon, Pera Chorio – kościół Agios Georgios i kościół Agios Dimitrianos, Dali – kościół Agios Mamas i jaskinia pustelnika, Agios Sozomenos.

Całkowita długość trasy: 44 km.

Monastycyzm – siła wiary (B)

Począwszy od Nikozji i kierując się na zachód w stronę Orounta, trasa prowadzi przez Peristeronę, gdzie można zwiedzić klasztor Ajos Nikolaos, założony w czasach panowania weneckiego.

Trasa: Nikozja – Orounta – Kalopanagiotis – klasztor Panagia tou Kykkou – Prodromos.

W Kalopanagiotis zwiedzający mogą zobaczyć niezrównanie piękny klasztor Agios Joanis Lampadistis, który choć nie gości już w nim mnichów, jest bardzo dobrze zachowany.

Monastycyzm jest szeroko rozpowszechniony na Cyprze, a trzy z klasztorów (klasztor Kykkos, klasztor Machairas i klasztor Agios Neofitos) podlegają jurysdykcji patriarchy (gr. Stavropigiakos). Oznacza to, że zostały one założone bezpośrednio przez cesarza bizantyjskiego i zachowują swoją niezależność na mocy specjalnego dokumentu patriarszego.

Klasztor Kykkos jest miejscem, które ma wiele do zaoferowania, podobnie jak inne klasztory na tym szlaku, niezależnie od tego, czy są czynne, czy nie.
Zabytki:klasztorAgios Nikolaos, Orounta – klasztor Agios Ioannis tou Lampadisti, Kalopanagiotis – klasztor Kykkos – klasztor Trikoukkia, Prodromos – klasztor Trooditissa, Troodos Square.

Całkowita długość trasy: 153 km.