Sztuka bizantyjska na Cyprze – reminiscencja wspaniałej przeszłości (A)

Sztuka bizantyjska znajduje się na Cyprze wszędzie, a szczególnie dobry stan dzieł sztuki z tego gatunku (głównie fresków) sprawia, że Cypr jest centrum badań nad sztuką bizantyjską. Pierwsze wieki chrześcijaństwa i ich sztuka dotrwały do naszych czasów dzięki mozaikom z trzech kościołów – dwa z nich znajdują się w okupowanej przez Turków części wyspy.

Podstawowa trasa zachodnia to: Nikozja– Peristerona – Kalopanagiotis – klasztor Panagia tou Kykkou – Panagia (Chrysorogiatissa)  – Τala – Empa – Κato Pafos – Geroskipou – Τimi – Kouklia – Kourio –Κolossi – Limassol – Pyrga – Pera Chorio i Nikozja.

Imponujące jest to, że pomimo iż Cypr był podbijany przez wiele ludów, nie tylko zachował zabytki, ale także kontynuował tworzenie kolejnych, z pewnymi tylko wpływami zdobywców. Sztuka bizantyjska była obecna na wyspie w latach 726-843, choć z powodu ikonoklazmu najbardziej znaczącym zabytkiem, który udało się ocalić, jest ornament na wschodniej kopule pięciokopułowego kościoła w Jeroskipu. Od X wieku aż po dzień dzisiejszy sztuka bizantyjska zarówno rozkwitała, jak i przetrwała. Wszystkie proponowane zabytki na trasie tego szlaku uważane są za ważne. W Peristeronie można zwiedzić także drugi pięciokopułowy kościół (są tylko dwa).

Zabytki: kościół Agion Varnava i Ilariona w Peristerona, klasztor Agios Ioannis tou Lampadisti w Kalopanagiotis,klasztor Chrysorogiatissa w Pano Panagia, klasztor Agios Neophytos w Tala, kościół Panagia Chryseleousa w Empa, kościół Agia Kyriaki w Pafos, kościół Agia Paraskevi
w Geroskipou, kościół Agia Sofia w Timi, kościół Panagia Katholiki w Kouklia, kościół Agios Efstathios w Kolossi, klasztor Timios Stavros w Stavrovouni, Kaplica Królewska w Pyrga i kościoły Agios Georgios i Agios Dimitrianos w Dali.

Całkowita długość trasy: 280 km.

Kult Krzyża Świętego na Cypryjskim Szlaku Religijnym

Fakt, że Cypr jest położony w centrum wschodniej części Morza Śródziemnego, bardzo blisko Bliskiego Wschodu i Azji Mniejszej, sprawił, że odegrał znaczącą rolę jako przystanek w drodze do i z Ziemi Świętej. Tradycja głosi, że Agia Eleni (św. Helena), matka Konstantyna Wielkiego, podczas przenoszenia Krzyża Świętego z Palestyny zatrzymała się na Cyprze i podążała szlakiem, wzdłuż którego budowano kościoły poświęcone Świętemu Krzyżowi.

Trasa: Μoni Stavrovouniou – Tochni – Lefkara – Pelendri – Kouka – Omodos –Anogyra – Tsada.

Trasa rozpoczyna się w Moni Stavrovouniou, gdzie niestety obowiązuje zasada „avato”, co oznacza, że jest to klasztor niedostępny dla kobiet. Kościół Timios Stavros w Tochni jest jedynym kościołem zbudowanym na moście, a w kościele Pelendri o tej samej nazwie znajdują się wspaniałe freski z XII, XIII, XIV i XV wieku. W Omodos można zobaczyć fragment sznura, którym przywiązano Jezusa do krzyża.

Zabytki: klasztor Timios Stavros w Stavrovouni, kościoły Timios Stavrosa w Tochni, Lefkara, Pelendri, Kouka, klasztory Timios Stavros w Anogyra i Tsada, klasztor Timios Stavrosa Minthis w Tsada.

Całkowita długość trasy nie jest ustalona.

Agia Napa i morze: Inny wymiar

Marsz zostaje przełożony do odwołania

Ten „spacer” daje wgląd w historyczny związek Agia Napa z morzem oraz w niedawny rozwój małej wioski rybackiej, która stała się wspaniałym, nowoczesnym kurortem. W trakcie wycieczki można dowiedzieć się więcej o okolicy i podziwiać jej naturalne piękno. Uczestnicy przejadą dobrze zachowaną zabytkową bryczką w kierunku obrzeży Agia Napa, aby zwiedzić kościół Agios Epifanios. Następnym punktem programu jest wizyta w Parku Narodowym Przylądka Greco. Uczestnicy odwiedzą zapierające dech w piersiach wzgórze Kavos, z którego roztacza się niczym niezakłócony widok na wszystkie punkty horyzontu: na wschodzie – cypel przylądka Pidalion, gdzie znajduje się latarnia morska i obiekty francuskiej stacji radiowej; na zachodzie – Agia Napa; na północy – główna część Narodowego Parku Leśnego, a na południu – dziewicze wody i surowe wybrzeże. W drodze powrotnej krótki postój przy jaskini morskiej (skalny most) i pobliskim moście miłości. Po przerwie na kawę trasa biegnie wzdłuż wybrzeża, a uczestnicy zwiedzają grobowce Makronisos, które pochodzą z okresu hellenistycznego (323–30 rok p.n.e.) i rzymskiego (30 rok p.n.e.–324 rok n.e.).
Komentarz przewodnika koncentruje się na zapoznaniu uczestników z okolicą i oferuje dodatkowe informacje na temat różnych innych miejsc, które zwiedzający mogą chcieć zwiedzić samodzielnie lub w ramach zorganizowanej wycieczki.

O uczestnictwie w wycieczce decyduje kolejność zgłoszeń.

Zwiedzanie połączone jest z przejażdżką unikalnym i dobrze zachowanym zabytkowym autobusem! Należy dokonać wcześniejszej rezerwacji, podając nazwisko i hotel. W zabytkowym autobusie mieści się do 30 osób.

Prowadzenie: przez wykwalifikowanych licencjonowanych przewodników

Punkt startowy:  Biuro Informacyjne Ministerstwa Turystyki, Leoforos Kryou Nerou 12, 5330 Agia Napa, Cypr
Punkt końcowy: Biuro Informacyjne Ministerstwa Turystyki, Leoforos Kryou Nerou 12, 5330 Agia Napa, Cypr
Dni / godziny: co drugi czwartek w języku angielskim i niemieckim oraz angielskim
i szwedzkim
Okres funkcjonowania: od listopada 2022 r. do marca 2023 r., niedostępne w dni świąteczne
Przewidywany czas trwania:  3 godz., w tym 20 min. przerwy
Rezerwacja: wymagana jest wcześniejsza rezerwacja
Cena: oferowana bezpłatnie przez Urząd Miasta Agia Napa we współpracy
z Ministerstwem Turystyki i Cypryjskim Stowarzyszeniem Przewodników Turystycznych
Organizowane przez:  miasto Limassol, Ministerstwo Turystyki i Cypryjskie Stowarzyszenie Przewodników Turystycznych
Rezerwacje i dalsze informacje turystyczne: Ministerstwo Turystyki, Leoforos Kryou Nerou 12, CY 5330 Agia Napa, Cypr, Tel: +357 23721796

 

Discover the old Lefkosia (Nicosia) and its walls

Nikozja, jedyna podzielona stolica na świecie, znajduje się praktycznie w centrum Cypru i stanowi bogate centrum kulturalne. Historia miasta sięga epoki brązu. W starożytności i w czasach wczesnochrześcijańskich znana była jako Ledra. Jest stolicą Cypru od późnego okresu bizantyjskiego (XI wiek). Lusignanie przekształcili je we wspaniałe miasto z królewskimi pałacami i kościołami. Centrum miasta, stara “Chora”, otoczona XVI-wiecznymi murami, z muzeami, starymi kościołami i średniowiecznymi budynkami, zachowuje spokojną atmosferę przeszłości.

Ta wycieczka z przewodnikiem oferuje spacer w odniesieniu do najbardziej godnych uwagi zabytków w otoczonym murami mieście Nikozja.

Aby zapoznać się z programem (daty/godziny) kliknij tutaj

Punkt początkowy: Ratusz Staromiejski, Plac Eleftheria, Nikozja
Punkt końcowy: Ratusz Staromiejski, Plac Eleftheria, Nikozja
Dni / godziny: Kliknij tutaj
Szacowany czas trwania: 2 godziny i 45 min.
Rezerwacja: Język wycieczki: angielski
Cena: Wolny
Organizatorzy: Gmina Lefkozja, DMT i Nikozja Urząd Turystyki
Informacja: Biuro Informacji Wiceturystycznej Ministerstwa Turystyki
Aristocprou 11, Laiki Yeitonia, CY-1011,
Tel. +357 22674264, e-mail:[email protected]

Larnaka Walking Tour

Wycieczka z przewodnikiem (trasa miejska) przebiega obok budynków kolonialnych z 1919 roku i biegnie wzdłuż słynnej Foinikoudes (promenady palmowej), popularnego i tętniącego życiem pasa nadmorskiego.

Następnie uczestnicy przejdą ulicami z charakterystycznymi budynkami w kierunku strefy rzemieślników.  Następnie odwiedzą wspaniały kościół patrona miasta – Agios Lazaros.

Spacer przechodzi obok Muzeum Medycznego Kyriazis i kończy się na Nowym Rynku Miejskim w Larnace.

Punkt początkowy: Zastępca Ministerstwa Turystyki, Biuro Informacyjne, Centrum Miasta Larnaka
Punkt końcowy: Nowy Rynek Miejski
Dni / godziny: Środa, 10:00
Czynne w okresie: Przez cały rok.
Niedostępne w święta państwowe.
Szacowany czas zwiedzania: 2 godziny, 30 minut
Rezerwacja: Rezerwacja nie jest wymagana
Cena: Wolny
Organizatorzy: Gmina Larnaka, Zastępca Ministerstwa Turystyki i Cypryjskie Stowarzyszenie Przewodników Turystycznych
Informacje: Tel. +357 24 654 322
 

 

Klasztor Agios Panteleimon

XVIII-wieczny klasztor Agios Panteleimon, ze swoim dwuspadowym dachem, jest zlokalizowany w dolinie Achera, na północny zachód od Nikozji w wiosce Agrokipia.

Pierwotnie zespół klasztorny składał się z kościoła głównego oraz budynków znajdujących się po północnej i wschodniej stronie, podczas gdy przyziemie północnej części kościoła było podzielone na pomieszczenia magazynowe, pralnię, salę browarną oraz salę z piecami, a także pomieszczenia, gdzie produkowano słodycze. Nie ma obecnie śladów po starym kościele lub pierwotnych budynkach klasztoru.

Według inskrypcji znajdującej się nad zachodnim wejściem do kościoła, został on odrestaurowany w 1770 roku, 3 lata po powołaniu Chrystianosa na stanowisko arcybiskupa. Ikonostas był pozłacany, a ikony Jezusa, Maryi Dziewicy, Agios Panteleimon oraz Agios Nicolaos zostały wykonane w tym samym czasie przez Michalisa Thetallosa z Salonik.

Klasztor odegrał ważną rolę w czasie walk narodowowyzwoleńczych i tureckiej inwazji w 1974 roku. Został odrestaurowany tuż po 1960 roku, w 1989 roku do wschodniej części budynku dodano aneks. Obecnie klasztor pełni swoją oryginalną funkcję. 

Region: Nikozja
Adres: dolina Achera, pomiędzy Agrokipią i Mitsero
Współrzędne GPS: szer.: 35.053901 dł.: 33.139694.
Kontakt: tel.: +357 22 632 345
Godziny otwarcia: zima: codziennie: 06.00–17.00, lato: codziennie: 06.00–19.00
Okres działania: cały rok; zamknięte w święta państwowe
Cena biletu: wstęp bezpłatny (przyjmowane są donacje)
Dostęp dla osób niepełnosprawnych:  klasztor jest dostępny dla osób niepełnosprawnych, kościół nie jest dostępny.
  Godziny otwarcia i zamknięcia oraz ceny biletów wstępu mogą ulec zmianie bez wcześniejszej informacji. Sugeruje się sprawdzenie podstawowych informacji przed wizytą.

 

Kościół św. Jerzego w wiosce Lazanias

Drewniany kościół św. Jerzego pochodzi z 1855 roku i znajduje się w wiosce Lazanias.

Inskrypcja wewnątrz kościoła poświadcza, że 27 kwietnia 1865 roku mnich z własnych środków zlecił złocenie ikonostasu. Na zainteresowanie zasługuje gynaeconitis (strefa zarezerwowana dla kobiet) oraz trzy gliniane dzbany, wykorzystywane by poprawić akustykę w czasie nabożeństw. Niespotykana roślinna dekoracja została poprowadzona przez dach.

Nazwa wioski pochodzi od słowa „Lusignan”, gdyż krzyżowcy lugsinańscy założyli pierwsze gospodarstwo w tym miejscu.

Region: Nikozja
Adres: wioska Lazanias
Kontakt: tel.: +357 99 374 944 (pani Fryni Papadopoulou).
Godziny otwarcia: w kościele nabożeństwo odbywa się w jedną niedzielę w miesiącu
Okres działania: cały rok; zamknięte w święta państwowe
Cena biletu: wstęp bezpłatny 
  Godziny otwarcia i zamknięcia oraz ceny biletów wstępu mogą ulec zmianie bez wcześniejszej informacji. Sugeruje się sprawdzenie podstawowych informacji przed wizytą.

 

Kościół Panagia Chrysospiliotissa (Panagia Chrysospiliotissa Church)

Znajdujący się w pobliżu wioski Kato Deftera, 11 km na południowy zachód od Nikozji, kościół „Pani ze Złotej Jaskini” (poświęcony Matce Boskiej) prawdopodobnie pochodzi z okresu wczesnochrześcijańskiego, a forma kościoła wykutego w skale jest niespotykana na Cyprze.

Niestety dekoracje na ścianach jaskini są mocno uszkodzone i nie da się już dostrzec fresków. Duże święto religijne ma miejsce 15 sierpnia, w dzień Zaśnięcia Bogurodzicy.

Współrzędne GPS: szer: 35.091727 dł: 33.24607
 

Agios Irakleidios Convent

Irakleidios, syn pogańskiego kapłana, został wyświęcony na biskupa Tamasos przez świętych Pawła i Barnabę. Poniósł śmierć męczeńską w wieku 60 lat i został pochowany w grocie, w której mieszkał i skąd głosił Ewangelię. W 400 r. n.e. nad jego grobem zbudowano kościół.

Klasztor był kilkakrotnie niszczony i odbudowywany. Dzisiejsza zabudowa pochodzi z 1773 roku, kiedy to arcybiskup Chryzantos odrestaurował kościół i cele klasztorne. Relikwie świętego przechowywane są w kościele. Dziś funkcjonuje jako klasztor.

Region: Lefkosia (Nikozja)
Adres: Wioska Politiko, 21 km na południowy zachód od Nikozji
Współrzędne GPS: Szerokość: 35.025445 Długość: 33.24353
Nr kontaktowy: Tel.: +357 22 623 950, Fax: +357 22 624 176
Godziny pracy: poniedziałek – piątek: 08:00 – 12:30 / 15:30 – 18:00
Weekendy: 06:00 – 18:00
Czynne w okresie: Przez cały rok.
Zamknięte w święta państwowe.
Wstęp: Wolny
  Godziny otwarcia i zamknięcia, a także opłaty za wstęp mogą ulec zmianie bez uprzedzenia. Odwiedzającym zaleca się weryfikację przed wizytą.
 

 
 

Kaplica Agios Georgios Arperas

Kaplica Agios Georios Arpera jest zlokalizowana 2 km od Larnaki w wiosce Teresfanou. W średniowieczu znajdowała się tam wioska Arpera.

Kaplica została zbudowana przez dragomana Christofakisa Konstantinou w 1745 roku, w jej środku znajduje się fresk przedstawiający urzędnika i jego rodzinę jako fundatorów, oraz wiele ikon podpisanych przez malarza Ioannikosa. Uważa się, że obraz rodzinny przedstawia Dragomana ofiarującego kościół św. Grzegorzowi w podziękowaniu za pomyślne zakończenie prac nad akweduktem „Kamares” w Larnace, które on nadzorował.

Urząd dragomana został wprowadzony na Cyprze z początkiem panowania Turków osmańskich i został wycofany w 1821 roku w trakcie greckiej wojny o niepodległość. Dragomani byli odpowiedzialni za relacje między paszą (wysokim oficerem) a ludnością lokalną. Poza samym paszą byli najwyżej sytuowanymi dostojnikami.

Region: Larnaka
Adres: wioska Tersefanou
Godziny otwarcia: jak godziny otwarcia kościoła
Okres działania: cały rok; zamknięte w święta państwowe
Cena biletu: wstęp bezpłatny 
  Godziny otwarcia i zamknięcia oraz ceny biletów wstępu mogą ulec zmianie bez wcześniejszej informacji. Sugeruje się sprawdzenie podstawowych informacji przed wizytą.