Stanowisko archeologiczne Kourion

Od poniedziałku 1 grudnia do niedzieli 7 grudnia 2025 roku stanowisko archeologiczne w Kourion będzie zamknięte dla zwiedzających z powodu prac konserwatorskich.

Pozostałości archeologiczne Kourion – które było jednym z najważniejszych miast-królestw na wyspie w starożytności – są najbardziej imponujące na wyspie, a wykopaliska odkryły wiele znaczących znalezisk, które można obejrzeć na miejscu.

Miasto-królestwo zostało zbudowane na wzgórzach w okolicy, wychodziło na żyzną dolinę rzeki Kouris, którą kontrolowało. Według znalezisk archeologicznych dowody sugerują, że Kourion był powiązywany z greckim mitem o mieszkańcach Argos z Peloponezu, a jego mieszkańcy wierzyli, że są potomkami imigrantów z Argei. Niegdyś kwitnące królestwo zostało ostatecznie zniszczone podczas silnego trzęsienia ziemi w 365 roku.
Wspaniały grecko-rzymski teatr – centralny punkt terenu – został zbudowany w II wieku p.n.e.

i rozszerzony w II wieku n.e. Teatr został odrestaurowany, a obecnie jest używany do widowisk muzycznych i teatralnych – głównie w miesiącach letnich – co czyni go jednym z najbardziej popularnych miejsc do organizowania wysokiej klasy wydarzeń kulturalnych.

Na wschód od teatru znajdują się pozostałości ważnego budynku, domu Eustoliosa, który był pierwotnie prywatną willą przekształconą w publiczny ośrodek rekreacyjny w okresie wczesnego chrześcijaństwa.

Chociaż willa była skromnych rozmiarów, była dobrze wyposażona i bogato zdobiona. Jej pozostałości składają się z czterech paneli pięknych, mozaikowych posadzek z V wieku w centralnym pomieszczeniu, a kompleks kąpielowy, który znajduje się na wyższym poziomie, dostępny jest przez schody, na północ od budynku. Konstrukcja dachu pozwala zwiedzającym cieszyć się miejscem przez cały rok i odkrywać jego pozostałości.

Same łaźnie pierwotnie otwierały się z centralnego pomieszczenia na północ i wschód, gdzie znajdowało się miejsce do zimnych kąpieli (frigidarium). Przed każdym z pomieszczeń znajduje się płytka wanna na stopy, natomiast na zachodzie widoczne są pozostałości hipokaustów, które ogrzewały pomieszczenie średnie (tepidarium) i pomieszczenie gorące (caldarium). W tym ostatnim zachowały się wbudowane umywalki do gorących kąpieli, a także komory do ogrzewania, z których gorące powietrze było przenoszone przez hipokausty, w górę przez specjalnie wycięte przewody, oraz przez ściany i pod terakotowymi płytkami podłogowymi.

Poza willą Eustoliosa, mozaiki posadzkowe znajdują się również w willi Achillesa i Gladiatorów, z willami nazwanymi po scenach przedstawionych na mozaikach.

Na miejscu widoczne są również pozostałości rzymskiej agory. Struktura pochodzi z początku III wieku, ze zmianami dokonanymi w okresie wczesnochrześcijańskim. Agora rzymska zbudowana jest na pozostałościach wcześniejszej budowli publicznej, która użytkowana była od końca IV wieku do końca okresu hellenistycznego.

Agora miasta otoczona jest portykami z marmurowymi kolumnami po obu stronach, natomiast po jej północno-zachodniej stronie znajduje się imponująca łaźnia publiczna i mała świątynia, Nymphaeum, poświęcona nimfom wodnym.

Wczesnochrześcijańska bazylika znajdująca się w tym miejscu pochodzi z V wieku, z oddzielnym baptysterium po zewnętrznej stronie północnej.
Stadion w Kourion leży 1 km na zachód, po prawej stronie drogi w kierunku Pafos.

Stanowisko archeologiczne w Kourion – przewodnik audio (Audio Guide)

Region: Limassol
Adres: Kourion, 19 km na zachód od Limassol przy drodze w kierunku Pafos
Kontakt: tel.: +357 25 934 250
Godziny otwarcia: od 16 września do 15 kwietnia: codziennie: 08.30–17.00, od 15 kwietnia do 15 września: codziennie: 08.30–19.30
Okres działania: cały rok; zamknięte w Boże Narodzenie, Nowy Rok oraz Niedzielę Wielkanocną (prawosławną)
Cena biletu: 4,50 Euro, dla grup zorganizowanych powyżej 10 osób 20% zniżki na bilety wstępu. Ministerstwo Zabytków może wydać specjalny bilet wstępu do wszystkich muzeów i zabytków: bilet jednodniowy – 8,50 Euro, bilet trzydniowy – 17,00 Euro, bilet siedmiodniowy – 25,00 Euro.
Dostęp dla osób niepełnosprawnych: częściowo dostępne
Strona internetowa: http://www.mcw.gov.cy/da
Godziny otwarcia i zamknięcia oraz ceny biletów wstępu mogą ulec zmianie bez wcześniejszej informacji. Sugeruje się sprawdzenie podstawowych informacji przed wizytą.

Średniowieczny zamek Kolossi

Służący za doskonały przykład architektury wojskowej, zamek Kolossi został pierwotnie zbudowany w XIII wieku i przebudowany w swojej obecnej formie w XV wieku.

Po upadku Akry w 1291 roku służył jako Wielka Komandoria Rycerzy Zakonu Świętego Jana z Jerozolimy, a w XIV wieku znalazł się w domenie templariuszy. Podczas pobytu na Cyprze rycerze produkowali i eksportowali słodkie wino, które stało się znane jako „vin de Commanderie”. Dziś wino Commandaria jest jednym z tradycyjnych win wyspy i jednym z najstarszych nazwanych win na świecie, mając tę samą nazwę od ośmiu wieków.
Obok zamku znajdują się ruiny XIV-wiecznej cukrowni.

Średniowieczny Zamek Kolossi – Przewodnik audio (Audio Guide)

Region: Limassol
Adres: Kolossi, 14 km na zachód od Limassol przy drodze do Pafos
Kontakt: tel.: +357 25 934 907
Godziny otwarcia: od 16 września do 15 kwietnia: codziennie: 08.30–17.00, od 15 kwietnia do 15 września: codziennie: 08.30–19.30.
Okres działania: cały rok; zamknięte w Boże Narodzenie, Nowy Rok oraz Niedzielę Wielkanocną (prawosławną)
Cena biletu: 2,50 Euro, dla grup zorganizowanych powyżej 10 osób 20% zniżki na bilety wstępu. Ministerstwo Zabytków może wydać specjalny bilet wstępu do wszystkich muzeów i zabytków: bilet jednodniowy – 8,50 Euro, bilet trzydniowy – 17,00 Euro, bilet siedmiodniowy – 25,00 Euro.
Strona internetowa:  http://www.mcw.gov.cy/da
  Godziny otwarcia i zamknięcia oraz ceny biletów wstępu mogą ulec zmianie bez wcześniejszej informacji. Sugeruje się sprawdzenie podstawowych informacji przed wizytą.

 

Port w Amathous

Amathous było jednym ze znaczących miast-królestw, gdzie według mitologii grecki bohater Tezeusz pozostawił ciężarną Ariadnę pod opieką lokalnych kobiet. Było to również ważne miejsce kultu bogini Afrodyty Astrate.

Port Amathous został zbudowany w okresie hellenistycznym przez Demetriosa Poliorketesa i składał się z dwóch części: portu zewnętrznego i wewnętrznego.

Port zewnętrzny mierzył ok. 100 m na 180 m i był ograniczony przez nabrzeża na wschodzie i falochron na południu. Dostęp do portu był przez otwarcie na wschodnim nabrzeżu. Port miał krótką żywotność, ponieważ szybko zamulił się i poziom morza się obniżył.

Port wewnętrzny stał za portem zewnętrznym i był miejscem, gdzie marynarze cumowali swoje statki, aby chronić je przed złą pogodą. Został on dość wcześnie opuszczony z powodu zamulenia portu zewnętrznego.

W III wieku p.n.e. port był używany tylko przez rybaków, a w I wieku n.e. był całkowicie suchy. Dziś leży poniżej poziomu morza, ale jest łatwy do odróżnienia.

Region: Limassol
Adres: Amathous, 11 km od centrum Limassol
Współrzędne GPS: szer.: 34.71016 dł.: 33.14273

 

Stanowisko archeologiczne Amathous (Amathous Archaeological Site)

Amathous było jednym ze znaczących miast-królestw, gdzie według mitologii grecki bohater Tezeusz pozostawił ciężarną Ariadnę pod opieką lokalnych kobiet. Było to również ważne miejsce kultu bogini Afrodyty Astrate.

Na miejscu dokonano wielu różnorodnych odkryć, m.in. odsłonięto Agorę, łaźnie publiczne oraz świątynię Afrodyty, wczesnochrześcijańską bazylikę i kilka grobowców.

Agora jest położona w niższej części miasta. W czasach starożytnych było to tradycyjne centrum działań handlowych i politycznych, a budynki otaczające plac odgrywały ważną rolę w codziennym życiu miasta. W okresie rzymskim Agora była zorganizowana wokół dużego, wybrukowanego dziedzińca. Po trzech stronach znajdowały się portyki. Portyk zachodni otwierał się na dziedziniec 13 kolumnami doryckimi, a kończył się po północnej stronie fontanną (lub nimfeum), a w okresie późniejszym zbiornikiem wodnym. Budynki wzniesiono za portykiem północnym – obecnie mocno uszkodzonym – prawdopodobnie były to budynki o przeznaczeniu administracyjnym i religijnym.

Na terenie na południe od Agory znajdowały się łaźnie publiczne (gr. balaneion) zbudowane w formie koła z bocznymi aneksami. Łaźnie – oraz częściowo zachodni portyk Agory – są datowane na okres helleński i stanowią najwcześniejsze ślady ludzkiej działalności na tym terenie.
Na terenie stanowiska, na szczycie Akropolu w Amathous znajduje się również świątynia Afrodyty. Dowody na obecność sanktuarium na tym terenie to m.in. ofiary wotywne datowane na połowę VIII wieku p.n.e. Na przestrzeni wieków świątynia Afrodyty była zamkniętą, świętą przestrzenią dookoła ołtarza, przeznaczoną dla ceremonii i ofiar wotywnych. Na tym terenie znajdowały się również inne budynki, ale sam kult odbywał się poza budynkiem głównym.

Dwa gigantyczne kamienne kratery (ogromne naczynia), prawdopodobnie pochodzące z późnego okresu archaicznego, również stały na tym terenie. Jedno z naczyń zostało zabrane do paryskiego Luwru w połowie XIX wieku, a na miejscu znajduje się jego replika.
Na Akropolu w Amathous prawdopodobnie znajdowały się również dwie inne świątynie – jedna poświęcona Adonisowi, a druga Herkulesowi.
Znaleziska z Akropolu, z części miasta położonych poniżej wzgórza oraz z pięciu wczesnochrześcijańskich bazylik i kilku grobów i są datowane na okresy od archaicznego do rzymskiego i chrześcijańskiego.

Miejsce to jest również powiązane ze Szlakiem Afrodyty.

Region: Limassol
Adres: Amathous, 11 km od centrum Limassol
Kontakt: tel.: +357 25 635 226
Godziny otwarcia: od 16 września do 15 kwietnia: codziennie: 08.30–17.00, od 15 kwietnia do 15 września: codziennie: 08.30–19.30.
Okres działania: cały rok; zamknięte w Boże Narodzenie, Nowy Rok oraz Niedzielę Wielkanocną (prawosławną).
Cena biletu: 2,50 Euro, dla grup zorganizowanych powyżej 10 osób 20% zniżki na bilety wstępu. Ministerstwo Zabytków może wydać specjalny bilet wstępu do wszystkich muzeów i zabytków: bilet jednodniowy – 8,50 Euro, bilet trzydniowy – 17,00 Euro, bilet siedmiodniowy – 25,00 Euro
Dostęp dla osób niepełnosprawnych:  częściowo dostępne dla osób na wózkach inwalidzkich, toalety dla osób niepełnosprawnych
Strona internetowa:  http://www.mcw.gov.cy/da.
  Godziny otwarcia i zamknięcia oraz ceny biletów wstępu mogą ulec zmianie bez wcześniejszej informacji. Sugeruje się sprawdzenie podstawowych informacji przed wizytą.

 

Agios Nikolaos ton Gaton Convent – St. Nicholas of the Cats Convent

Located on Cape Gata, 15km west of Lemesos (Limassol) and south-east of Akrotiri Salt Lake, the monastery of Agios Nikolaos ton Gaton (St. Nicholas of the Cats) is possibly the oldest monastery in Cyprus. The monastery chapel dates back to the 14th century and was abandoned in the 16th century. It was reinstated by Orthodox nuns in 1983.

According to tradition, the monastery was founded by St. Helena, the mother of Emperor Constantine the Great, who left a piece of wood from the Holy Cross at the site. During that period, Cyprus experienced a severe drought, forcing many people to flee the cape and the area became infested by snakes.

Constantine the Great sent a commander called Kalokeros to Cyprus to release thousands of cats in order to rid the area of the snakes, and thus the cape was saved and came to be known as Cape Gata (Cape Cat).

Whilst the monastery has just a handful of nuns now, there are many cats, which are said to be the descendants of those who rid the area of snakes.

Region: Lemesos
Address: Cape Gata, 15km west of Lemesos.
GPS coordinates: Lat: 34.599653 Lon: 32.987017
Contact No: Tel: +357 25 952 621
Operating Hours*: Daily: 07:00 – 12:00 / 14:00 – 17:00
Operating Period: All year round.
Entrance Fee: Free
  Opening and closing times as well as entrance fees, are subject to alterations without notice. Visitors are advised to check before visiting.

* The monastery’s church is termporaily closed due to technical issues.  The rest of the monastery is open for visiting.

Stary młyn karobowy

Stary młyn karobowy został zbudowany w 1900 roku, w czasie, kiedy karob był głównym towarem eksportowym wyspy, z szerokim zastosowaniem przy produkcji m.in. płyt fotograficznych, lekarstw, słodyczy i czekoladek.

Kompleks jest podzielony na dwa obszary, pierwszy to odrestaurowany młyn karobowy – gdzie można zobaczyć urządzenia używane do obróbki karobu, na terenie drugiego znajduje się Centrum Evagorasa Lanitisa – jest to strefa artystyczna i wystawowa.

Region: Limassol
Adres: ulica Vasilissis (za średniowiecznym zamkiem w Limassol)
Kontakt: tel.: +357 25 342 123
Godziny otwarcia: codziennie: 09.00–15.00, lato: codziennie: 09.00–21.00
Okres działania: cały rok; zamknięte w święta państwowe
Cena biletu: wstęp bezpłatny
  Godziny otwarcia i zamknięcia oraz ceny biletów wstępu mogą ulec zmianie bez wcześniejszej informacji. Sugeruje się sprawdzenie podstawowych informacji przed wizytą.

 

Laïki Geitonia – tradycyjne zabudowania

Laïki Geitonia jest to obszar dostępny dla pieszych, zlokalizowany wewnątrz murów miejskich w Nikozji. Budynki na tym terenie pochodzą z XVIII wieku i są przykładem tradycyjnej cypryjskiej architektury miejskiej. Obecnie odrestaurowane budynki są wykorzystywane jako rezydencje, sklepy, tawerny i centra rzemiosła. Ta część miasta jest zlokalizowana 200 m na wschód od Plateia Eleftherias i jest to doskonałe miejsce na spacer.

Współrzędne GPS:  szer.: 35.1699 dł.: 33.362285

Centrum Rzemiosła Chrysaliniotissa (Chrysaliniotissa Crafts Centre)

Kompleks ośmiu warsztatów zlokalizowany w pobliżu Panagia Chrysaliniotissa – najstarszego bizantyjskiego kościoła w Nikozji. Warsztaty są skupione wokół dziedzińca głównego w formie tradycyjnego zajazdu, składając się na poszczególne jednostki zaangażowane we współczesne zastosowania różnych gałęzi rzemiosła oraz kawiarnię. Centrum Rzemiosła jest częścią projektu mającego za zadanie odrestaurowanie i przywrócenie do życia starej części Nikozji położonej wewnątrz murów miejskich.

Region: Nikozja
Adres: Dimonaktos 2 (na rogu ulic Ipponaktos i Dimonaktos)
Współrzędne GPS: szer.: 35.175833 dł.: 33.370179
Kontakt: tel.: +357 99 556 250 / +357 22 347 465
Godziny otwarcia: poniedziałek-piątek: 10.00–17.00, sobota: 10.00–13.00, niedziela: zamknięte. Wizyta po wcześniejszej rezerwacji telefonicznej
Okres działania: cały rok; zamknięte w święta państwowe
Cena biletu: wstęp bezpłatny
  Godziny otwarcia i zamknięcia oraz ceny biletów wstępu mogą ulec zmianie bez wcześniejszej informacji. Sugeruje się sprawdzenie podstawowych informacji przed wizytą.

 

Klasztor Agios Panteleimon (Agios Panteleimon Convent)

Poświęcony Panagia Chrysaliniotissa (Matce Boskiej Złotego Lnu) kościół jest uznawany za najstarszy bizantyjski kościół w Nikozji, prawdopodobnie zbudowany w 1450 roku przez Cesarzową Helenę. Kościół słynie ze swojej bogatej dekoracji oraz rzadkich ikon, a ulica, na której się znajduje, wewnątrz murów Nikozji, została nazwana, by uhonorować tę budowlę (ulica Chrysaliniotissa).

Klasztor Agios Panteleimon

XVIII-wieczny klasztor Agios Panteleimon, ze swoim dwuspadowym dachem, jest zlokalizowany w dolinie Achera, na północny zachód od Nikozji w wiosce Agrokipia.

Pierwotnie zespół klasztorny składał się z kościoła głównego oraz budynków znajdujących się po północnej i wschodniej stronie, podczas gdy przyziemie północnej części kościoła było podzielone na pomieszczenia magazynowe, pralnię, salę browarną oraz salę z piecami, a także pomieszczenia, gdzie produkowano słodycze. Nie ma obecnie śladów po starym kościele lub pierwotnych budynkach klasztoru.

Według inskrypcji znajdującej się nad zachodnim wejściem do kościoła, został on odrestaurowany w 1770 roku, 3 lata po powołaniu Chrystianosa na stanowisko arcybiskupa. Ikonostas był pozłacany, a ikony Jezusa, Maryi Dziewicy, Agios Panteleimon oraz Agios Nicolaos zostały wykonane w tym samym czasie przez Michalisa Thetallosa z Salonik.

Klasztor odegrał ważną rolę w czasie walk narodowowyzwoleńczych i tureckiej inwazji w 1974 roku. Został odrestaurowany tuż po 1960 roku, w 1989 roku do wschodniej części budynku dodano aneks. Obecnie klasztor pełni swoją oryginalną funkcję. 

Region: Nikozja
Adres: dolina Achera, pomiędzy Agrokipią i Mitsero
Współrzędne GPS: szer.: 35.053901 dł.: 33.139694.
Kontakt: tel.: +357 22 632 345
Godziny otwarcia: zima: codziennie: 06.00–17.00, lato: codziennie: 06.00–19.00
Okres działania: cały rok; zamknięte w święta państwowe
Cena biletu: wstęp bezpłatny (przyjmowane są donacje)
Dostęp dla osób niepełnosprawnych:  klasztor jest dostępny dla osób niepełnosprawnych, kościół nie jest dostępny.
  Godziny otwarcia i zamknięcia oraz ceny biletów wstępu mogą ulec zmianie bez wcześniejszej informacji. Sugeruje się sprawdzenie podstawowych informacji przed wizytą.