Author: cconstantinou

Lato na Cyprze nie może się obejść bez arbuzów – te rosnące na wyspie są na ogół pokaźnych rozmiarów!
 
Najwięcej arbuzów uprawia się w wioskach o żyznej, czerwonej glebie w okolicach Famagusty. Nikogo tam nie zaskakuje widok stojących wzdłuż ulic ciężarówek pełnych arbuzów – rolnicy w ten sposób sprzedają soczyste owoce.
 
Choć może wydawać się to niecodziennym połączeniem, arbuza często podaje się z serem halloumi w formie typowego letniego śniadania bądź lekkiej kolacji. 

Nazywana „płynnym złotem”, oliwa z oliwek jest nieodłączną częścią śródziemnomorskiej diety – ma wszechstronne zastosowanie w kuchni, w tym jako zdrowy dressing do sałatek. Oliwki natomiast mogą być częścią meze bądź pojawić się na stole w towarzystwie wiejskiego chleba i sera halloumi podczas tradycyjnego cypryjskiego śniadania.
 
Na koniec sezonu z czarnych (dojrzałych) oliwek tłoczy się oliwę, zielone zaś konserwuje w postaci popularnego na wyspie przysmaku „tsakkistes”, co oznacza „pęknięte”. Po zebraniu zielone oliwki są myte, a następnie rozłupywane przy pomocy kamienia, po czym zanurzane w zalewie. Podaje się je z ziarnami kolendry, czosnkiem, oliwą z oliwek i cytryną.
 
Czarne oliwki konserwuje się w soli i przechowuje w dużych słojach, aby wystarczyły na cały rok. 

Winogrona uprawiane są na Cyprze nieprzerwanie od wieków, ponieważ Cypr był jedynym miejscem niedotkniętym straszliwą zarazą winorośli wywołaną przez filoksery, która w XIX wieku wyniszczyła bardzo wiele upraw w całej Europie.
 
Dwie najpowszechniejsze rodzime odmiany winogron uprawiane na wyspie to Mavro (czerwone) i Xynisteri (białe). Starożytna odmiana Maratheftiko (czerwone) występuje nieco rzadziej. W ostatnich latach zaczęto uprawę wielu nowych odmian winogron, które istotnie przyczyniły się do polepszenia cypryjskich win.
 
Poza produkcją wina, winogron używa się do rozmaitych deserów i słodyczy, na przykład palouze (winogronowy „pudding” – budyń) i soutzoukous (migdały oblane słodką winogronową galaretką). 

Flaouna, tradycyjny wytrawny placek serowy, jest jednym z najważniejszych przysmaków greckiego prawosławnego stołu wielkanocnego. Zgodnie z tradycją przygotowuje się ją w Wielki Czwartek (poprzedzający Wielki Piątek).

Flaounes zawierają jajka, ser, rodzynki i miętę – składniki, których nie spożywa się podczas postu poprzedzającego Wielkanoc. Wypieka się je z myślą o świątecznym posiłku po zakończeniu okresu postnego. Na Cyprze produkuje się specjalny ser przeznaczony do przygotowywania flaouny, który podczas pieczenia zwiększa swoją objętość, zachowując jednocześnie strukturę i nie topiąc się zbyt łatwo. Tradycyjnie flaounes pieczono w glinianym piecu po wspólnym przygotowaniu ciasta i nadzienia przez kobiety z rodziny. Było to ważne wydarzenie rodzinne, nierozerwalnie związane z przygotowaniami do Świąt Wielkanocnych.

Ponieważ flaounes dobrze znoszą mrożenie, obecnie często przygotowuje się je w większych ilościach przed Wielkanocą i spożywa przez cały rok. Można je również kupić w lokalnych piekarniach przez cały rok, choć największą popularnością i dostępnością cieszą się w okresie wielkanocnym.

Paskia to odmiana flaouny, w której tradycyjne nadzienie serowe zastępowane jest kawałkami jagnięciny, warzywami oraz serem, wzbogaconymi aromatycznymi ziołami i przyprawami.

Kourampiedes to niewielkie kruche ciasteczka, które dzięki obfitej posypce z cukru pudru z wyglądu przypominają małe zaspy śnieżne. Niekiedy zawierają orzechy, a w tradycyjnej odsłonie – prażone migdały oraz pistacje, jak również suszone daktyle.
 
Ciasteczka przyrządza się zwykle na Boże Narodzenie, choć ich nieco inną wersję pod nazwą „loukoumi” można spotkać na weselach, bowiem biały kolor symbolizuje czystość.
 
Bez względu na to, czy zajadacie kourampiedes na Boże Narodzenie (paczkowane są do kupienia w piekarniach), czy otrzymaliście je w podziękowaniu za przybycie na czyjeś wesele – są tak samo kruche jak pyszne! 

Tahinopita to słodka bułeczka z tahiną (pasta z prażonych nasion sezamu) i melasą karobową. Jada się ją przez cały rok, choć szczególnie często w okresie wielkopostnym.
 
Tahinopity można kupić w każdej piekarni na wyspie. Mimo że są słodkie, ich smak jest wyjątkowo nieoczywisty. Często zawierają mastyks bądź cynamon, a bułeczki produkowane na większą skalę mogą mieć w składzie cukier zamiast dużo zdrowszej melasy z chleba świętojańskiego. 

Kuchnia Cypru nie mogłaby się obejść bez chlebków pita – owalnego, lekko wyrośniętego pieczywa mogącego mieć różną wielkość, które można rozciąć i wypełnić wybranym nadzieniem.
 
Takie „kieszonki” można nadziać pokrojonym w drobną kostkę grillowanym mięsem, aby powstały souvlakia – tradycyjne cypryjskie danie na wynos. Pita wypełniona serem halloumi i lountzą (peklowaną polędwicą wieprzową) jest na Cyprze pierwszym skojarzeniem dla słowa „kanapka”!
 
Pity podaje się także z dipami, a nierzadko również jako część meze. Można je również zamówić zamiennie z innym pieczywem w restauracji. 

Na Cyprze uprawia się głównie migdały, pistacje, orzechy włoskie, laskowe oraz ziemne, które spożywa się na surowo, prażone i solone. Orzechy wchodzą w skład kruchych batonów pastelaki, nadziewanych wypieków takich jak kataifi czy baklawa, jak również wielu innych słodkości oraz deserów. Z migdałów powstaje tradycyjny napój o nazwie soumada.
 
Opakowania cypryjskich orzechów można kupić w każdym supermarkecie; dostępne są też mieszanki orzechów, do których niekiedy dodaje się też lokalne suszone owoce. Bez względu na formę, bakalie mogą stanowić wspaniały prezent lub pamiątkę z pobytu na wyspie!