Afelia z Pourgouri 

Składniki:

(4 porcje)

Na afelia:

1 kg wieprzowiny z łopatki, pokrojonej w kostkę (ok. 3 × 3 cm), (zamarynować w 500 ml wytrawnego czerwonego wina z dodatkiem 2 łyżek rozgniecionych ziaren kolendry oraz 1 łyżeczki mielonego kminu rzymskiego; pozostawić w lodówce na co najmniej 2 dni, mieszając dwa razy dziennie).

Sól i świeżo mielony czarny pieprz do smaku

4 łyżki oliwy z oliwek

350 ml cypryjskiego czerwonego wina

1 kieliszek wina Commandaria (opcjonalnie)

3 łyżki rozgniecionych ziaren kolendry

1 łyżeczka mielonego kminu rzymskiego

Na pourgouri:

2 łyżki oliwy z oliwek

1 duża cebula, drobno posiekana

1 porcja cienkiego makaronu vermicelli, pokruszonego

200 g pourgouri (gruboziarnistego bulguru)

2 puszki krojonych pomidorów po 400 g

sól i świeżo mielony czarny pieprz do smaku

Przygotowanie:

W dużym rondlu lub głębokiej patelni rozgrzej oliwę i obsmaż wieprzowinę partiami, aż równomiernie się zarumieni. Dodaj czerwone wino i gotuj przez około 1 minutę, następnie dodaj rozgniecione ziarna kolendry, kmin rzymski, sól i pieprz.

Przykryj naczynie i duś na małym ogniu przez około 30 minut lub do momentu, aż mięso będzie miękkie. Nie dopuszczaj do przesuszenia — w razie potrzeby dolej niewielką ilość wina. Wraz z redukcją płynu smak sosu stanie się bardziej intensywny.

Aby przygotować pourgouri, rozgrzej oliwę w rondlu i zeszklij cebulę. Dodaj pokruszony makaron i smaż przez chwilę, aż lekko się zarumieni. Następnie dodaj bulgur i wymieszaj.

Wlej 400 ml gorącej wody oraz dodaj pomidory z puszki. Gotuj na małym ogniu przez 2–3 minuty, mieszając, aż płyn zostanie wchłonięty. Dopraw do smaku.

Zdejmij rondel z ognia, przykryj czystą ściereczką kuchenną i odstaw na około 10 minut, aby pourgouri wchłonęło aromaty.

Odsącz afelia z nadmiaru sosu i podawaj na gorącym łożu z pourgouri.

Na wierzchu podaj porcję gęstego jogurtu greckiego i posyp ją suszoną miętą dla dodatkowego aromatu.

Koupepia

 
Składniki:
 
(na 4 osoby)
 
25 liści winorośli
½ szklanki oliwy z oliwek
1 jedna, drobno posiekana cebula
250g mielonej wieprzowiny
3 starte, czerwone pomidory
⅓ szklanki soku pomidorowego
⅓ szklanki okrągłego, białego ryżu
¼ szklanki soku z cytryny
pół pęczka pietruszki, drobno posiekanego
1 łyżka suszonej lub świeżej posiekanej mięty
¼ szklanki oliwy z oliwek
sól i pieprz do doprawienia
 
Sposób przygotowania:
 
Podsmaż cebulę na oleju. Dodaj mielone i mieszaj aż będzie podsmażone.
Dodaj starte pomidory, sok pomidorowy i doprowadź do wrzenia.
Dodaj umyty ryż, sól, pieprz, miętę, pietruszkę, sok z cytryny i podgotuj.
Liście winorośli sparzyć we wrzącej wodzie przez kilka sekund i odcedzić.
Wypełnij liście winorośli, kładąc je do góry nogami na czystej powierzchni. Weź trochę mieszanki mięsnej, połóż ją na liściu winorośli w pobliżu końca łodygi i złóż koniec łodygi nad mieszanką, a następnie złóż boki liścia i zwiń, aby uzyskać ładny węzełek. Uważaj, aby nie nałożyć za dużo ryżu ponieważ ryż pęcznieje w czasie gotowania.
Włóż koupepię do rondla, dodaj trochę tartego pomidora na wierzchu, plus ¼ szklanki oliwy z oliwek i trochę wody aby zalać potrawę.
Umieść odwrócony talerz na wierzchu, aby zapobiec rozłożeniu się koupepii.
Przykryj patelnię i gotuj przez 15-20 minut lub do ugotowania ryżu.
Przestudź przed podaniem.
 
Uwaga: Z tym nadzieniem można również przygotować gołąbki z kapusty lub inne warzywa (Gemista).

Kolokasi (korzeń taro)

 
Składniki:
 
(na 4 osoby)
 
1 kg korzenia kolokasi (taro)
½ kg wieprzowiny (chudy boczek lub łopatka) pokrojonej w dużą kostkę
6 łyżek oliwy z oliwek
1 główka świeżego selera, pokrojona w kostkę
1 łyżka dobrze posiekanej pietruszki
4 dojrzałe, czerwone pomidory, pokrojone w kostkę
1 łyżka gęstego sosu pomidorowego
1 mała laska cynamonu
sok z jednej cytryny
sól i pieprz do doprawienia
½ szklanki wytrawnego, czerwonego wina
woda lub bulion
 
Sposób przygotowania:
 
Obierz korzeń taro ale go nie myj. Korzenia nie można kroić w kostkę lub na plasterki ponieważ nie zmięknie w trakcie gotowania. Zamiast tego przygotuj go, wkładając twardy nóż w korzeń, a następnie przekręcając go, aby odłamać kawałki wielkości kęsa.
Podsmaż kolokasi na odrobinie oliwy z oliwek, aż lekko się zrumieni.
Przełóż do głębokiego rondla i dodaj mięso razem z pozostałymi składnikami oprócz natki pietruszki i soku z cytryny.
Zalej wodą lub bulionem.
Duś na małym ogniu, aż mięso będzie w pełni ugotowane, następnie dodaj sok z cytryny i pietruszkę.
 
Rada: Nigdy nie dodawaj soku z cytryny podczas gotowania, ponieważ kolokasi stwardnieje.
Kolokasi można również gotować z kurczakiem zamiast wieprzowiny, a nawet bez mięsa jako danie wegetariańskie.

Octopus with oregano (Ośmiornica z oregano)

 
Składniki:
 
(na 4 osoby)
 
1 kg ośmiornicy
½ łyżeczki suszonego oregano
pieprz
3 łyżki oliwy z oliwek
2 łyżki octu lub soku z cytryny
 
Sposób przygotowania:
 
Dobrze wymyj ośmiornicę w zimnej, bieżącej wodzie.
Przełóż ją do garnka z rozgrzaną oliwą (1 łyżka), przykryj i gotuj.
Gotuj na wolnym ogniu tak by była soczysta, kontynuuj dopóki woda dobrze nie odparuje, a ośmiornica nie będzie miękka. W razie potrzeby można dodać odrobinkę wody.
Następnie zdejmij z źródła ciepła i odcedź.
Serwuj zimną lub ciepłą, posypaną oregano i polaną olejem/oliwą z oliwek lub olejem/sokiem z cytryny.
 
Uwaga: Ośmiornicę można również grillować. Jeżeli ośmiornica jest tłusta, przed podaniem potnij ją na mniejsze porcje.

Zupa Trachanas (kruszona pszenica)

 
Składniki:
 
(na 4 osoby)
 
1 szklanka Trachana (kruszonej pszenicy w kwaśnym mleku)
8 szklanek wody lub bulionu
ser Halloumi
sól (opcjonalnie, ponieważ Trachana jest już solona)
świeżo zmielony pieprz
 
Sposób przygotowania:
 
Namocz Tachanę na kilka godzin w odrobinie wody.
Kiedy już będzie miękka, przełóż do garnka i dodaj resztę wody lub bulionu.
Zagotuj i mieszaj cały czas w trakcie gotowania.
Pokrój Halloumi na małe kawałki i dodaj do zupy.
Dodaj pieprz i sól do smaku.

Arbuz

Lato na Cyprze nie może się obejść bez arbuzów – te rosnące na wyspie są na ogół pokaźnych rozmiarów!
 
Najwięcej arbuzów uprawia się w wioskach o żyznej, czerwonej glebie w okolicach Famagusty. Nikogo tam nie zaskakuje widok stojących wzdłuż ulic ciężarówek pełnych arbuzów – rolnicy w ten sposób sprzedają soczyste owoce.
 
Choć może wydawać się to niecodziennym połączeniem, arbuza często podaje się z serem halloumi w formie typowego letniego śniadania bądź lekkiej kolacji. 

Oliwki i oliwa z oliwek

Nazywana „płynnym złotem”, oliwa z oliwek jest nieodłączną częścią śródziemnomorskiej diety – ma wszechstronne zastosowanie w kuchni, w tym jako zdrowy dressing do sałatek. Oliwki natomiast mogą być częścią meze bądź pojawić się na stole w towarzystwie wiejskiego chleba i sera halloumi podczas tradycyjnego cypryjskiego śniadania.
 
Na koniec sezonu z czarnych (dojrzałych) oliwek tłoczy się oliwę, zielone zaś konserwuje w postaci popularnego na wyspie przysmaku „tsakkistes”, co oznacza „pęknięte”. Po zebraniu zielone oliwki są myte, a następnie rozłupywane przy pomocy kamienia, po czym zanurzane w zalewie. Podaje się je z ziarnami kolendry, czosnkiem, oliwą z oliwek i cytryną.
 
Czarne oliwki konserwuje się w soli i przechowuje w dużych słojach, aby wystarczyły na cały rok. 

Winogrona

Winogrona uprawiane są na Cyprze nieprzerwanie od wieków, ponieważ Cypr był jedynym miejscem niedotkniętym straszliwą zarazą winorośli wywołaną przez filoksery, która w XIX wieku wyniszczyła bardzo wiele upraw w całej Europie.
 
Dwie najpowszechniejsze rodzime odmiany winogron uprawiane na wyspie to Mavro (czerwone) i Xynisteri (białe). Starożytna odmiana Maratheftiko (czerwone) występuje nieco rzadziej. W ostatnich latach zaczęto uprawę wielu nowych odmian winogron, które istotnie przyczyniły się do polepszenia cypryjskich win.
 
Poza produkcją wina, winogron używa się do rozmaitych deserów i słodyczy, na przykład palouze (winogronowy „pudding” – budyń) i soutzoukous (migdały oblane słodką winogronową galaretką). 

Flaouna

Flaouna, tradycyjny wytrawny placek serowy, jest jednym z najważniejszych przysmaków greckiego prawosławnego stołu wielkanocnego. Zgodnie z tradycją przygotowuje się ją w Wielki Czwartek (poprzedzający Wielki Piątek).

Flaounes zawierają jajka, ser, rodzynki i miętę – składniki, których nie spożywa się podczas postu poprzedzającego Wielkanoc. Wypieka się je z myślą o świątecznym posiłku po zakończeniu okresu postnego. Na Cyprze produkuje się specjalny ser przeznaczony do przygotowywania flaouny, który podczas pieczenia zwiększa swoją objętość, zachowując jednocześnie strukturę i nie topiąc się zbyt łatwo. Tradycyjnie flaounes pieczono w glinianym piecu po wspólnym przygotowaniu ciasta i nadzienia przez kobiety z rodziny. Było to ważne wydarzenie rodzinne, nierozerwalnie związane z przygotowaniami do Świąt Wielkanocnych.

Ponieważ flaounes dobrze znoszą mrożenie, obecnie często przygotowuje się je w większych ilościach przed Wielkanocą i spożywa przez cały rok. Można je również kupić w lokalnych piekarniach przez cały rok, choć największą popularnością i dostępnością cieszą się w okresie wielkanocnym.

Paskia to odmiana flaouny, w której tradycyjne nadzienie serowe zastępowane jest kawałkami jagnięciny, warzywami oraz serem, wzbogaconymi aromatycznymi ziołami i przyprawami.

Kourampiedes

Kourampiedes to niewielkie kruche ciasteczka, które dzięki obfitej posypce z cukru pudru z wyglądu przypominają małe zaspy śnieżne. Niekiedy zawierają orzechy, a w tradycyjnej odsłonie – prażone migdały oraz pistacje, jak również suszone daktyle.
 
Ciasteczka przyrządza się zwykle na Boże Narodzenie, choć ich nieco inną wersję pod nazwą „loukoumi” można spotkać na weselach, bowiem biały kolor symbolizuje czystość.
 
Bez względu na to, czy zajadacie kourampiedes na Boże Narodzenie (paczkowane są do kupienia w piekarniach), czy otrzymaliście je w podziękowaniu za przybycie na czyjeś wesele – są tak samo kruche jak pyszne!