Tahinopita to słodka bułeczka z tahiną (pasta z prażonych nasion sezamu) i melasą karobową. Jada się ją przez cały rok, choć szczególnie często w okresie wielkopostnym.
Tahinopity można kupić w każdej piekarni na wyspie. Mimo że są słodkie, ich smak jest wyjątkowo nieoczywisty. Często zawierają mastyks bądź cynamon, a bułeczki produkowane na większą skalę mogą mieć w składzie cukier zamiast dużo zdrowszej melasy z chleba świętojańskiego.
Kuchnia Cypru nie mogłaby się obejść bez chlebków pita – owalnego, lekko wyrośniętego pieczywa mogącego mieć różną wielkość, które można rozciąć i wypełnić wybranym nadzieniem.
Takie „kieszonki” można nadziać pokrojonym w drobną kostkę grillowanym mięsem, aby powstały souvlakia – tradycyjne cypryjskie danie na wynos. Pita wypełniona serem halloumi i lountzą (peklowaną polędwicą wieprzową) jest na Cyprze pierwszym skojarzeniem dla słowa „kanapka”!
Pity podaje się także z dipami, a nierzadko również jako część meze. Można je również zamówić zamiennie z innym pieczywem w restauracji.
Na Cyprze uprawia się głównie migdały, pistacje, orzechy włoskie, laskowe oraz ziemne, które spożywa się na surowo, prażone i solone. Orzechy wchodzą w skład kruchych batonów pastelaki, nadziewanych wypieków takich jak kataifi czy baklawa, jak również wielu innych słodkości oraz deserów. Z migdałów powstaje tradycyjny napój o nazwie soumada.
Opakowania cypryjskich orzechów można kupić w każdym supermarkecie; dostępne są też mieszanki orzechów, do których niekiedy dodaje się też lokalne suszone owoce. Bez względu na formę, bakalie mogą stanowić wspaniały prezent lub pamiątkę z pobytu na wyspie!
Koulouri to bardzo smaczne pieczywo o teksturze zbliżonej do ciasta posypane ziarnami sezamu, kminku i anyżu.
Zwykle koulouri ma kształt dużego obwarzanka lub mniejszych pierścieni, bądź też podłużnego bochenka z nacięciami, które ułatwiają odrywanie kawałków.
Wersja specjalna pieczywa nazywa się lagana i cieszy się największą popularnością w święto Zielonego Poniedziałku, gdy mieszkańcy wyspy chętnie urządzają wielkopostne pikniki w plenerze, rozpoczynając okres wielkanocnego postu.
Kolokoti to po prostu pyszny pierożek z dynią. Jest ogólnodostępny w całodobowych piekarniach, a nieraz trudno oprzeć się pokusie zjedzenia go prosto z torebki po drodze do domu.
Pierożek nadziewany jest kawałkami dyni pokrojonymi w kostkę, kaszą bulgur, oliwkami oraz rodzynkami, przyprawiany zaś – cynamonem oraz niekiedy koperkiem. Następnie zawija się go w kształt półksiężyca niczym calzone. Kolokoti jada się często w okresie Wielkiego Postu.
Shamishi to smażone semolinowe kieszonki, które można na ogół kupić podczas cypryjskich świąt czy festynów na tych samych straganach co loukmades (miodowe pączki).
Kieszonki z ciasta wypełnia się gotowaną słodką pastą semolinową, smaży do osiągnięcia idealnej złocistości, po czym posypuje cukrem pudrem z cynamonem. Podobnie jak w przypadku innych przepisów, istnieją różne wariacje na temat shamishi – niektórzy na przykład dodają do nadzienia mastyksu i aromatu pomarańczowego.
Soutzoukos to tradycyjny słodycz do żucia o wyjątkowym kształcie (przypomina świeczkę!) robiony z soku winogronowego. Często sprzedaje się go podczas podczas obchodów różnych świąt.
Soutzoukos robi się z nadwyżki winogron pozostałej po winobraniu, dlatego też w jego wytwarzaniu przodują wioski winiarskie w górach Troodos i regionie Pafos.
Pierwszym etapem produkcji Soutzokous jest zrobienie gorącej mikstury zwanej „moustalevria” – słowo jest połączeniem greckich słów „musieć” i „mąka”. Odmoczone w wodzie, zmiękczone migdały (niekiedy też orzechy włoskie) nawleka się na sznurki długie na 2-3 metry, a następnie zanurza w gorącej miksturze, po czym rozwiesza na kilka godzin, aż całkowicie wyschną. Proces zanurzenia i suszenia powtarza się od trzech do pięciu razy na przestrzeni godzin bądź dni, do momentu osiągnięcia pożądanej grubości „świecy” (ok. 25 mm średnicy). Soutzouko schnie przez 5-6 dni, po czym jest zdatne do spożycia przez kilka miesięcy. Podaje się je pokrojone na paski o gumowatej teksturze i orzechowym wnętrzu, często w towarzystwie Zivanii (lokalnego mocnego alkoholu).
Cypr słynie ze swoich wyjątkowych słodyczy znanych jako ‘delicje’, które produkowane są na wyspie od stuleci.
Obok kilku innych miejscowości również Geroskipou – położone w regionie Pafos – do dziś pielęgnuje tradycję wytwarzania tych miękkich i delikatnie ciągnących się słodyczy. Przygotowuje się je bez użycia konserwantów, wykorzystując jedynie cukier, skrobię kukurydzianą oraz dodatki smakowe lub orzechy, a następnie obtacza w cukrze pudrze, aby zapobiec ich sklejaniu.
Loukoumi można kupić w eleganckich pudełkach i w wielu różnych smakach. Najbardziej tradycyjnym jest smak różany, następnie cytrynowy, mastyksowy i bergamotowy, choć obecnie dostępne są również bardziej współczesne warianty – w tym czekoladowe – zarówno z dodatkiem orzechów, jak i bez nich.
Nie trzeba dodawać, że trudno wyobrazić sobie wyjazd z Cypru bez zabrania przynajmniej kilku pudełek – dla przyjaciół… albo po prostu dla siebie!
Słodkie miodowe pączki nazywane „loukoumades” stanowią bardzo popularną przekąskę, którą można kupić podczas wielu festiwali, na ulicznych straganach, a także w niektórych kawiarniach.
Ciasto robi się z mąki, drożdży, wody oraz – tutaj niespodzianka – tłuczonych ziemniaków lub gotowanego ryżu! Pączki smaży się w głębokim oleju o bardzo wysokiej temperaturze do osiągnięcia złotego koloru.
Po usmażeniu, loukoumades się odsącza i natychmiast zanurza w słodkim syropie lub miodzie, po czym posypuje sproszkowanym cynamonem. Najlepiej smakują jeszcze gorące!
Kiofterka to słodycze przypominające galaretkę o gęstszej konsystencji. Robi się je z soku winogronowego zagęszczonego odrobiną mąki, a następnie wysuszonego na słońcu. Smak delikatnie wzbogaca woda różana.
